Мазмұн
Мазмұн
Жыл сайын жаңа қоспалар назар аударып, ұзақ өмір сүру, ұйқыны жақсарту, стрессті басқару немесе кез келген сауығу үрдісіне пайдалы әсер ететініне уәде береді. Осы танымал қоспалардың кейбіреулері стратегиялық және мақсатты түрде қолданылған кезде денсаулықты қолдай алса да, кең пайдасы мен ғылыми қолдауының арқасында бірқатар негізгі қоспалар ондаған жылдар бойы танымал болып келеді.
Бұл негізгі қоспалар әртүрлі тұлғалар мен өмір салтында жиі кездесетін қоректік заттардың тапшылығын жою және физиологиялық қажеттіліктерді өтеуге көмектеседі. Дұрыс тамақтану әрқашан теңгерім мен табиғи өнімдерге негізделуі тиіс болғанымен, магний, омега-3 май қышқылдары, D дәрумені, мырыш және ас қорыту ферменттері ағзаның маңызды функцияларын, яғни бұлшықет пен жүйке жүйесінің жұмысынан бастап иммунитет пен ас қорыту жүйесінің саулығына дейін қолдай алады.
Алғашқы қоспалар кешенін құрастырып жатсаңыз немесе күнделікті тәртібіңізді жеңілдеткіңіз келсін, мына 5 қоректік затқа назар аудару берік негіз қалау және жалпы денсаулығыңызды қолдауға көмектеседі.
Менің сауығу қағидаларым дәрі-дәрмек, қозғалыс және сана-сезім деген «үш тірек» негізінде құрылған. Негізгі қоспалар бірінші тірекке жатады, алайда олардың нақты күші адам ағзасына кешенді түрде қолдау көрсеткенде ғана толық ашылады. Дәстүрлі Шығыс медицинасының тоғызыншы буын өкілі әрі дәрігер ретінде мен аурудың сыртқы белгілерімен емес, тепе-теңдіктің бұзылуына әкелген түпкі себеппен жұмыс істеуге бағытталғанмын, ал төмендегі 5 қоректік зат ағза іргетасын нығайтудағы ең сенімді құралдардың қатарына жатады.
Магний - ағзадағы 300-ден астам биохимиялық реакцияға қатысатын, бұлшықет пен жүйке қызметі, қан қысымын реттеу және жүрек денсаулығына әсер ететін маңызды минерал.1 Сонымен қатар, ол стрессті басқару және ұйқы сапасын жақсартуға көмектесуі мүмкін тыныштандыру әсерінің арқасында да назар аудартып отыр.2,3
Магнийдің маңыздылығына қарамастан, біздің жартымызға жуығы магнийге қажеттіліктерімізді тек тамақ арқылы қанағаттандырмайды.1 Созылмалы стресс, нашар диеталар және кейбір дәрі-дәрмектер сияқты факторлар ағзаның магнийге қажеттілігін одан әрі арттырып, жеткіліксіздік қаупін тудырады.
Магний қоспаларының бірнеше формалары бар, әрқайсысы өз артықшылықтарына ие:
Клиникалық тәжірибемде мен магнийді жиі ағза мен сана арасындағы байланыстырушы дәнекер ретінде қарастырамын. Емделушілер бойындағы артық қозу мен шаршау қатар жүргенін немесе түнде тыныштала алмайтынын айтқанда, мен ең алдымен назар аударатын негізгі факторлардың бірі – магний деңгейі. Ол «сана-сезім» қағидатыма қатысты тікелей рөл атқарады: жүйке жүйесін тыныштандыру арқылы ағза демалып жатқан кезде оны қалпына келтіру маңызды жұмыстары жүргізілуіне жағдай жасайды.
Омега-3 - бұл ағза өздігінен шығара алмайтын маңызды май қышқылдары, яғни оларды тамақ немесе қосымша ретінде тұтыну қажет. Бұл маңызды майлар сау жасуша мембраналарын сақтау үшін өте маңызды және жүрек-тамыр, когнитивті функция, иммунитет және буын саулығын қолдауда маңызды рөл атқарады.7
3 негізгі омега-3 май қышқылына мыналар жатады:
Ағза өсімдік тектес тағамдардағы ALA қышқылы EPA және DHA қышқылына айналдыра алғанымен, бұл түрлендіру процесінің қарқыны төмен. Сондықтан аптасына екі-үш рет лосось, сардина немесе скумбрия сияқты майлы балықты тұтыну, омега-3 май қышқылдарын жеткілікті мөлшерде алудың ең тиімді жолы болып табылады. Егер балықты диетаңызға үнемі енгізбесеңіз, балық майы қоспасы денеңіздің осы маңызды пайдалы майларға деген қажеттіліктерін қанағаттандыруға көмектеседі.
Зерттеулер көрсеткендей, омега-3 қоспалары жүрек саулығын қолдау, егде жастағы адамдардың когнитивті функциясын жақсарту, сау жүктілік және ұрықтың неврологиялық дамуын қолдау, психикалық денсаулықты жақсарту және бірлескен денсаулық қолдауды қоса алғанда, әсіресе тек тамақ арқылы омега-3 жеткілікті алмайтын адамдарға қолдау көрсетеді. 7
Дәстүрлі шығыс медицинада ағза үшін маңызды элементтерді нәрлендіру және уақыт өте келе пайдалануға болатын қор жинақтау туралы айтылады. Мен пайдалы майларға дәл осы тұрғыдан қараймын. Омега-3 май қышқылдары ми, жүрек және буындарды байқаусыз болса да нәрлендіріп отырады. Сондықтан оларды қартайған шақта да сергек әрі сау болуға бағытталған ең қарапайым әрі тиімді қадамдардың бірі деп санаймын.
Күн сәулесі дәрумені деп те аталатын D дәрумені ерекше және оны күн сәулесінің әсерінен алуға болатындығымен ерекшеленеді. Ол сондай-ақ майлы балық, сиыр бауыры, ультракүлгін жарыққа ұшыраған саңырауқұлақтар, байытылған сүт және жұмыртқа сарысы сияқты кейбір тағамдарда кездеседі. D дәрумені қосымша ретінде де қабылдануы мүмкін.
D дәрумені сүйек саулығы мен кальций сіңірілуі, бұлшықет пен жүйке қызметі және сау иммундық жүйе үшін маңызды. D дәруменінің жеткіліксіздігі остеопороз қаупін арттырады, ал оның төмен деңгейі депрессия, жүрек-қан тамырлары аурулары және қандағы глюкоза деңгейінің жоғарылауымен байланысты.8
Көпшілігіміз D дәруменін тек тамақтан алмаймыз. Ал жоғары немесе төмен ендіктерде тұратын, ашық ауада шектеулі уақытты өткізетін адамдар немесе қыс айларында D дәрумені қоспасын қабылдау қажет болуы мүмкін.
Дегенмен, D дәрумені — майда еритін дәрумен, сондықтан ағза оны қоспалар арқылы қабылданған кезде артық мөлшерде де жинақтай алады. Қоспа қабылдау қажеттілігін және тиісті дозаны анықтау үшін D дәруменінің деңгейін тексертіп тұрған жөн.
Маған D дәрумені бізді күн және таза ауадағы қозғалыспен байланыстыратыны ұнайды. Дәл сол себепті ол «дәрі» және «қозғалыс» бағыттарымның түйіскен жерінде тұр. Таң сәулесі астында қысқы серуен – мен білетін ең көне емдеу тәсілдерінің бірі. Ал күн сәулесі жеткіліксіз болған жағдайда, сапалы қоспа сол олқылықтың орнын толтыруға көмектеседі.
Мырыш - бүкіл ағзадағы жүздеген ферментативті реакцияларға қатысатын маңызды минерал. Сізге ол аз мөлшерде ғана қажет болса да, иммундық жасушалар дамуы мен белсенділігі, ақуыз және ДНҚ синтезі және жараларды емдеуді қолдау арқылы иммундық функцияда маңызды рөл атқарады. Зерттеулер суық басталған кезде мырыш қоспаларын қабылдау суық белгілерінің ұзақтығын азайтуға көмектесетінін анықтады.9
Мырыш көптеген түрлі жасушалық процестерге қатысады, сондықтан жеткілікті мөлшерде алмау бірнеше дене жүйелеріне әсер етуі мүмкін. Дене мырыштың көп мөлшерін сақтамағандықтан, диета немесе қоспалар арқылы үнемі қабылдау маңызды. Кейбір халық, соның ішінде егде жастағы ересектер, вегетариандықтар мен вегандар және ас қорыту бұзылуы бар адамдар мырышты жеткіліксіз қабылдау қаупіне ұшырайды.
Мырыштың ең жақсы көздеріне устрица, сиыр еті, шошқа еті, асқабақ тұқымдары, жасымық және нығайтылған таңғы астық дәндері кіреді. Егер қажеттіліктеріңізді қанағаттандыратын жеткілікті мырыш алмауыңыз мүмкін деп алаңдасаңыз, қосымша сәйкес келетіні туралы дәрігеріңізбен сөйлесіңіз.
Менің дәстүрімде денені сыртқы стресс пен аурудан қорғайтын энергияның қорғаныс қабаты сипатталады. Мырыш осы қағиданы заманауи тұрғыдан қолдап, иммундық қорғанысымыз бен ағзаның қалпына келу қабілетіне негіз болады. Мен емделушілеріме бұл іргетас беріктігін сақтайтын нәрсе қарқындылық емес, тұрақтылық екенін еске саламын.
Ас қорыту ферменттері — қабылдаған тағамды ағза сіңіріп, энергия ретінде пайдалана алатын ұсақ молекулаларға ыдыратуға көмектесетін арнайы ақуыздар. Олар ас қорыту мен сіңіру процестерінің нәтижелі өтуі және ас қорыту жүйесінің жалпы жайлылығына ықпал етеді.
Ағзаңыз ас қорыту ферменттерін ауыз қуысы, асқазан, ұйқыбезі және аш ішекте табиғи жолмен өндіреді. Бірақ фермент өндірісінің төмендеуі немесе ас қорыту ыңғайсыздығы жиі кездесетін тұлғалар үшін ас қорыту ферментінің қоспалары салауатты ас қорытуды қолдай алады.
Әр түрлі ас қорыту ферменттері сіз жейтін тағамдардағы әртүрлі қоректік заттарды ыдыратуға көмектеседі:
Ас қорыту ферменттері ағзаның маңызды функцияларының бірін қолдай алады: тағамды жарамды нәрге айналдыру. Асқазан-ішек мәселелерімен күресетін адамдар үшін ас қорытуды қолдау жалпы әл-ауқатты жақсартудың ең әсерлі әдістерінің бірі болуы мүмкін.
Дәстүрлі шығыс медицинасында ас қорыту процесі – өмірлік қуаттың негізі болып саналады. Күн бойы бойымызда болатын қуаттың басым бөлігі қабылдаған тағамды қаншалықты тиімді қорыта алатынымызға байланысты қалыптасады. Ас қорыту жүйесі дұрыс жұмыс істегенде, ағзаның басқа да көрсеткіштері – қуат деңгейі мен көңіл-күйден бастап тері тазалығына дейін – жақсара түседі. Бұл шынайы саулық пен жақсы сезінудің маңызды, алайда жиі назардан тыс қалатын тіректерінің бірі болып табылады.
Барлық қоспалар бірдей емес. Сапалы қоспаларды таңдау қатаң стандарттарға сай өндірілген және құрамында заттаңбада көрсетілген ингредиенттер тиісті мөлшерде бар өнімдерді алуыңызға кепілдік береді.
Дәрігер әрі өнім құрамын жасаушы маман ретінде мен үшін сапа мәселесінің маңызы өте зор. Мен жылдар бойы өнім формулаларын әзірлеумен айналыстым, сондықтан шикізат көзі, өнім түрі мен оған қатысты ақпараттың ашықтығы қаншалықты маңызды екенін жақсы түсінемін. Дәл осы себепті мен iHerb компаниясымен жұмыс жасауды жоғары бағалаймын, өйткені мұнда адамдарға сенімді, толық әрі дұрыс таңбаланған өнімдердің кең таңдауын бір жерден ұсына аламын.
Жоғары сапалы қоспаларды таңдау үшін мына кеңестерге жүгініңіз:
Қоспалар қабылдау тәртібін құру күрделі болуы міндетті емес. Сауығу үрдістері келіп-кетіп жатса да, негізгі қоректік заттар ондаған жылдар бойы зерттеулер мен клиникалық қолдану арқылы өз орнын табуды жалғастыруда.
Бірде-бір қоспа салауатты тамақтану мен өмір салтын алмастыра алмайды. Дәрігер ретінде мен әрқашан адамдарға қоректік заттарды алдымен тамақ арқылы алуды ұсынамын. Бірақ магний, омега-3 май қышқылдары, D дәрумені, мырыш және ас қорыту ферменттері сияқты қоспалар диетадағы жалпы олқылықтарды толтыруға көмектеседі, дененің маңызды функцияларын қолдайды және сауығу негізін құруға көмектеседі.
Тез түзетулерді қуғаннан гөрі ағза негіздерін нығайтуға назар аудару арқылы денсаулығымызды қолдай аламыз. Ең жақсы қоспа - бұл диеталық әдеттеріңіз, денсаулық жағдайларыңыз және жеке мақсаттарыңызды ескере отырып, жеке қажеттіліктеріңізді қанағаттандыруға арналған.
Адамдар менен неден бастау керектігін сұрағанда, мен әрдайым осы негізгі қағидаларға ораламын: қарапайымнан бастаңыз, сапаны таңдаңыз және тұрақтылық өз нәтижесін беретініне сеніңіз.
Қоспалар жаңа курсын қабылдауды бастамас бұрын, олардың сізге сәйкес келетініне көз жеткізу үшін әрқашан медицина маманынан кеңес алыңыз. Ғылыми тұрғыдан негізделген, жоғары сапалы әрі маңызды қоспаларға басымдық беру арқылы, жалпы әл-ауқат пен ұзақ мерзімді денсаулық үшін берік іргетас қалай аласыз.
Әдебиет:
DISCLAIMER: These statements have not been approved by the Food and Drug Administration. These products are not intended to diagnose, treat, cure, or prevent disease.
