Антиэйджинг деген не?
Қартаюмен күресу стратегиялардың мақсаты — жасушалардың тез ескіру себептерін жою және қартаюға байланысты аурулардың, соның ішінде ақыл-ой мен физикалық қабілеттердің нашарлауының алдын алу.
Қартаюдың себебі неде?
Сарапшылардың көбі ағза жасушалардың бағдарламаланған мерзімі мен олардың зақымдануы нәтижесінде қартаятынымен келіседі. Қартаюдың ең жаңа және ең ықтимал бағдарламалық теориясы — теломердің қысқару теориясы. ДНҚ молекулаларының шеткі бөліктері, яғни теломерлер — «қартаю сағаттары». Дене жасушасы бөлінген сайын теломер ұзындығы қысқарады. Теломер неғұрлым қысқа болса, ол ген экспрессиясына соғұрлым көп әсер етеді. Нәтижесінде жасушалар ескіреді.
Зақым теорияларына еркін радикал теориясы және аса гликозилдену теориясы жатады. Еркін радикалдар қоршаған ортамыздан (күн сәулесі, рентген сәулелері, радиация, химиялық заттар), тұтынылатын азықтан немесе сусындардан алынуы, сондай-ақ химиялық реакциялар кезінде біздің денемізде пайда болуы мүмкін. Еркін радикалдар зақымының алдын алатын қосылыстар «антиоксиданттар» немесе еркін радикалдардың «жоюшылары» деп аталады.
Гликозилдену теориясына сәйкес қандағы қант (глюкоза) молекулалары жасуша протеиндері дұрыс істеуін тоқтатқанша оларға үздіксіз жабысады. Шамадан тыс гликозилденудің көптеген жағымсыз салдары бар: ферменттердің инактивациясы, құрылымдық және реттеуші протеиндердің зақымдануы, иммундық функцияның нашарлауы және жасушалық дисфункцияның артуы.
Антиэйджингте қандай тағамдық факторлар маңызды?
Жүрек-қан тамырлары аурулары мен қатерлі ісік қысқа өмір сүрудің негізгі себептері болғандықтан, осы өлімге әкелетін аурулардан қорғануға бағытталған тағамдық стратегиялар қартаюға қарсы күресте де қолданылады. Тамақтану бойынша негізгі ұсыныстар:
Қартаюмен күресу үшін қандай қоректік қоспаларды қабылдауым керек?
Негізгі тағамдық қоспалар. Тиімділігі жоғары мультивитаминдер мен минералдар; D3 витамині 2000–5000 IU/тәулік; балық майы, ЭПҚ+ДГҚ 1000–3000 мг/тәулік.
D3 витамині теломерлердің ұзындығын арттыру арқылы қартаюды баяулатады. Семіздік, темекі шегу және физикалық әрекеттің жоқтығы теломер ұзындығын қысқартуы мүмкін, бірақ зерттеушілер D3 витамині деңгейінің артуы бұл әсерлердің орнын толтыратынын анықтады. Мөлшерлеме: тәулігіне 2000–5000 IU.
Ресвератрол — қызыл жүзім қабығында, қызыл шарапта, какао ұнтағында, пісіруге арналған шоколадта, қара шоколадта, жержаңғақта және тұт қабығында аз мөлшерде болатын флавоноидтарға ұқсас өсімдік қосылысы. Ресвератрол қоспаларының көбінде көз ретінде Жапон рейнутриясы (Polygonum cuspidatum) қолданылады. Ресвератрол жасуша өмірін реттеуде маңызды рөл атқаратын сиртуин 1 деп аталатын ферментті іске қосады, сондай-ақ ол инсулинге сезімталдықты жақсартуға көмектеседі. Мөлшерлеме: күніне бір-үш рет 500 мг.
PQQ (пирролохинолинхинон) — өсімдік текті тамақта кездесетін, жаңа, витаминге ұқсас қосылысжәне оның ми мен дененің жұмысына алуан түрлі пайдасы бары дәлелденді. Оның Q10 коэнзимімен синергиясы бар және ол митохондриялардың(жасушаларымыздың энергия шығаратын бөлімдерінің) жұмысы үшін өте маңызды. Q10 коэнзимі сияқты PQQ ми жасушаларын зақымданудан қорғайды. Жануарлар мен адамдарға жүргізілген зерттеулерде оның есте сақтау қабілетін қалпына келтіретіні дәлелденген, ал оның антиоксиданттық белсенділігі тым жоғары (С витаминінің әсерінен 5000 еседей артық). Мөлшерлеме: күніне 10–20 мг.
ДГЭА (дегидроэпиандростерон) негізгі қызметі — оның адам ағзасындағы барлық басқа стероидтық гормондардың, соның ішінде жыныстық гормондар мен кортикостероидтардың алдыңғы нұсқасы болуы. ДГЭА деңгейі жас ұлғайған сайын төмендейтіндіктен, қоспалар арқылы ДГЭА қабылдау қартаюдан белгілі бір қорғанысты қамтамасыз етуі мүмкін. Клиникалық зерттеулерде ДГЭА-ның егде жастағы адамдарда есте сақтау қабілеті мен ақыл-ой функциясын жақсартуда, сондай-ақ бұлшықет күші мен майсыз дене массасын арттыруда, иммундық функцияны жақсартуда және қартайған ерлер мен әйелдердің өмір сүру сапасын жақсартуда перспективасы бары дәлелденді. Мөлшерлеме: күніне 15–25 мг.
Мелатонин гормондар бөлінуінің биологиялық реттеушісі ретінде және ұйқыны жақсартуда маңызды рөл атқарады. Аз ұйқы немесе сапасыз ұйқы қартаю процесін, әсіресе мидың қартаюын тездетеді. Мөлшерлеме: жатар алдында 3–5 мг.
Ұсыныстардың тиімді болып-болмағанын қалай білемін?
С-реактивті протеинге (СРП) қан анализін жасаңыз. Бұл қосылыс — жүйелік қабынудың маркері. Жасырын қабынуды тудыратын көптеген факторлар бар, соның ішінде инсулинге төзімділік, семіздік, эмоциялық стресс, қоршаған ортадағы токсиндер, антиоксиданттарды аз қабылдау және еркін радикалдардың әсеріне ұшырау (мысалы, радиация, темекі шегу, т.б.) СРП деңгейін өлшеу қартаю процесін жалпы бағалауға мүмкіндік береді. Жоғары деңгейлер жасушалардың тез қартаюымен байланысты, себебі қабынуды тудыратын көп фактор ерте қартаюға да ықпал етеді.
Осы құжаттағы ақпарат диагноз қоюға, емдеуге немесе медициналық кеңес беруге арналмаған. Ол тек ақпарат беруге арналған. Медициналық немесе денсаулыққа қатысты диагноз немесе емдеу түрлері бойынша мәселелерді дәрігеріңізбен немесе басқа денсаулық сақтау маманымен талқылаңыз. Бұл беттегі ақпарат денсаулық сақтау маманымен ақылдасудың орнын басатын құрал ретінде қарастырылмауы керек.
Қуық саулығы деген не?
Қуықтың функциясы мен құрылымындағы ауытқулар, әсіресе әйелдерде өте жиі кездеседі. Зәр шығару жолдарының инфекциялары қуықтың айқын проблемасы болғанымен, қуық дисфункциясының басқа себептеріне қуықтың шамадан тыс белсенділігіне әкелетін қарапайым қуық тітіркенуі жатады. Тағы бір мәселе — созылмалы интерстициалды цистит/қуықтың ауырсыну синдромы (IC/PBS), инфекциядан туындамаған қуық тітіркенуінің тұрақты түрі.
Қуық тітіркенуінің классикалық симптомдарына зәр шығару кезінде ашыту сезімі, жиі зәр шығару (әсіресе түнде) және іштің төменгі бөлігінің ауырсынуы жатады.
ЕСКЕРТУ: қуық проблемаларының көбі ауыр болмаса да, дұрыс диагноз қойылу, емделу және бақылану маңызды. Егер сізде қуық инфекциясына меңзейтін симптомдар болса, дереу дәрігерге қаралыңыз.
Қуықтың саулығына не әсер етеді??
Қуық инфекцияларының қаупінің жоғарылауымен көптеген факторлар байланысты: жүктілік (екі есе жиі), етеккір үзілісі, жыныстық қатынас (әйелдерде инфекциялардың пайда болу жиілігі он есе төмен), механикалық жарақат немесе тітіркену, мүмкін, ең бастысы, зәрдің еркін ағуына кедергі келтіретін зәр шығару жолдарының құрылымдық ауытқулары. Қуықтың шамадан тыс белсенділігі мен интерстициалды циститке келетін болсақ, бұл жағдайлар негізінен бұлшықеттерді тиісті бақыламаудан немесе қуық шырышты қабығының созылмалы тітіркенуінен туындайды деп есептеледі.
Қуық саулығы үшін қандай тағамдық факторлар маңызды?
Ең маңызды тағамдық ұсыныс — сұйықтық көбірек тұтыну. Ең дұрысы, сұйықтықтарға таза су, шөп шайлары және кем дегенде тең мөлшерде сумен сұйылтылған жаңа піскен жеміс-жидек пен көкөніс шырындары кіруі керек. Қуық инфекцияңыз бар болса, сіз осы топтан кемінде 64 унция сұйықтық ішуіңіз керек, оның кемінде жартысы су болуы керек. Сонымен қатар, газдалған сусындар, концентрленген жеміс шырындары, кофе және алкогольді ішімдіктер сияқты сусындардан бас тарту керек.
Мүкжидек шырыны қуық инфекцияларын емдеу үшін әсіресе пайдалы. Бірнеше клиникалық зерттеуде күн сайын 470 мл мүкжидек шырынын ішу белсенді қуық инфекциялары бар он пациенттің шамамен жетеуіне пайдалы әсер ететіні анықталды. Мүкжидек шырыны қуық инфекцияларының алдын алуда одан да тиімді болатын сияқты. Мүкжидек шырыны ішек таяқшасының қуықтың шырышты қабығына жабысып қалу қабілетін төмендетеді. Бактериялар ағзаға енуі үшін алдымен осы шырышты қабыққа жабысуы керек. Бактериялардың жабысып қалуына жол бермеу арқылы мүкжидек шырыны инфекция ықтималдығын айтарлықтай төмендетеді және ағзаға инфекциямен күресуге көмектеседі. Қуық инфекцияларын емдеуде көкжидек шырыны мүкжидек шырынының орнын тамаша басады.
Қуық саулығы үшін қандай қоректік қоспаларды қабылдауым керек?
Негізгі тағамдық қоспалар. Тиімділігі жоғары мультивитаминдер мен минералдар; D3 витамині 2000–5000 IU/тәулік; балық майы, ЭПҚ+ДГҚ 1000–3000 мг/тәулік.
Кальций және магний цитраты. Цитратқа байланысты минералдар қуықтың тітіркенуін азайту және симптомдарды жеңілдету үшін ұзақ уақыт бойы қолданылып келеді. Мөлшерлеме: күніне үш-төрт рет 125-250 мг кальций/магний цитраты.
Аю жидегі (Arctostaphylos uva ursi: аю жидегі немесе тау мүкжидегі) қуық саулығын сақтау үшін ең пайдалы өсімдіктердің бірі. Шын мәнінде, ол мүкжидек шырынына қарағанда тиімді. Қуық инфекцияларының қайталану деңгейі жоғары әйелдерде стандартты аюжидек сығындысын қолдану арқылы жүргізілген бір қос жасырын зерттеуде аюжидек сығындысын қабылдаған отыз әйелдің ешқайсысында қайта пайда болмаған. Екі топта да теріс әсерлер байқалмады. Мөлшерлеме: максималды пайдаға жету үшін, күніне үш рет 250-500 мг мөлшерде 10% арбутин бар стандартты аюжидек сығындыларын бір стақан сумен ішіңіз.
Мүкжидек концентраттары немесе таблетка түріндегі сығындылар — зәр шығару жолдары инфекцияларының алдын алу үшін мүкжидектің пайдалы қасиеттерін пайдаланудың оңай және үнемді тәсілі. Мөлшерлеме: CranMax және CranRich сияқты беделді брендтерді пайдаланыңыз және мөлшерлеме бойынша ұсыныстарды орындаңыз.
Бағдарламаның жұмыс істеп-істемегенін қалай білемін?
Тағы да, қуық инфекциясын меңзейтін симптомдарыңыз болса, дереу дәрігерге қаралыңыз. Симптомдар жоғалған кезде бағдарламаның істейтінін білесіз.
Осы құжаттағы ақпарат диагноз қоюға, емдеуге немесе медициналық кеңес беруге арналмаған. Ол тек ақпарат беруге арналған. Медициналық немесе денсаулыққа қатысты диагноз немесе емдеу түрлері бойынша мәселелерді дәрігеріңізбен немесе басқа денсаулық сақтау маманымен талқылаңыз. Бұл беттегі ақпарат денсаулық сақтау маманымен ақылдасудың орнын басатын құрал ретінде қарастырылмауы керек.
Жоғарғы қан қысымы деген не?
Қан қысымы — жүрек әр соққанда артериялар арқылы қан айдаған кезде пайда болатын қарсылық. Бұл жиырылу кезінде пайда болатын қысымның ең жоғары көрсеткіші систолалық қысым деп аталады. Жүрек соғулардың арасында босаңсиды, ал қан қысымы төмендейді. Ең төменгі көрсеткіш диастолалық қысым деп аталады. Ересек адамның қалыпты қан қысымы көрсеткіші: 120 (систолалық) / 80 (диастолалық). Осы деңгейден жоғары көрсеткіштер — инфаркт және инсульт бойынша негізгі қауіп факторы. Жоғары қан қысымының көрсеткіштерін төмендегі деңгейлерге бөлуге болады:
Шекті деңгей мен бірқалыпты жоғары аралығындағы қан қысымы әдетте симптомсыз өтеді. Ауыр гипертензиямен бірге ұйқышылдықтың күшеюі, сананың шатасуы, бас ауруы, жүрек айнуы және құсу қатар жүруі мүмкін.
Жоғары қан қысымына не себеп болады?
Жоғары қан қысымы өмір салты мен тамақтану факторларымен тығыз байланысты. Жоғары қан қысымын тудыруы мүмкін маңызды өмір салты факторлары: кофе ішу, алкоголь қолдану, жаттығу жасамау, стресс және темекі шегу. Маңызды тамақтану факторлары: семіздік, жоғары натрий-калий қатынасы, талшығы аз, қанты көп диета, қаныққан майы көп және пайдалы майлы қышқылдары аз тамақ ішу, сондай-ақ кальцийі, магнийі және С витамині аз диета.
Жоғары қан қысымы кезінде қандай тамақтану факторлары маңызды?
Идеалды дене салмағына жету — қан қысымы жоғары адамдарға берілетін ең маңызды кеңес. Тіпті аз ғана салмақ тастау да қан қысымының айтарлықтай төмендеуіне жиі себеп болады. Қосымша ақпаратты «Салмақ тастау» бөлімінен қараңыз.
Натрийі көп және калийі аз диета жоғары қан қысымымен байланысты. Натрийді тұтынуды азайтудың ең оңай жолы — дайын тағамдардан және ас тұзынан бас тарту. Калий деңгейін арттырудың ең жақсы жолы — жемістерді, көкөністерді, тұтас дәнді дақылдарды және бұршақ тұқымдастарын көбірек жеу.
Қан қысымы жоғары адамдарға арналған азық: балдыркөк; сарымсақ пен пияз; жаңғақтар мен дәндер; суық суды мекендейтін балықтар (мысалы, қызыл балық және скумбрия) немесе ЭПҚ және ДГҚ омега-3 майлы қышқылдары шоғырланған балық майы өнімдері; кальций мен магнийі мол теңіз көкөністері және жасыл жапырақты көкөністер; талшығы үшін ұнтақталған зығыр дәндері, тұтас дәнді дақылдар және бұршақ тұқымдастар; сондай-ақ брокколи мен цитрус жемістері сияқты С витамині мол азық.
Жоғары қан қысымы кезінде қандай тағамдық қоспалар қабылдау керек?
Негізгі тағамдық қоспалар. Тиімділігі жоғары мультивитаминдер мен минералдар; D3 витамині 2000–5000 IU/тәулік; балық майы, ЭПҚ+ДГҚ 1000–3000 мг/тәулік.
Магний қоспаларын қабылдау, әсіресе жоғары қан қысымына қарсы дәрі-дәрмек қабылдап жүрген науқастарда, қан қысымын төмендететіні көрсетті. Мөлшерлеме: күніне үш рет 150–250 мг. Ең жақсы түрлері — магний цитраты, малаты, глицинаты және аспартаты.
ЕСКЕРТУ: бүйрек ауруы немесе ауыр жүрек ауруы (мысалы, жоғары дәрежелі атриовентрикулярлық блокада) бар адамдар, дәрігер тікелей кеңес бермесе, магний қабылдамауы керек.
Bonito пептидтері(мысалы, PeptAce) — бонито балығынан алынған, ұсақ пептидтердің (протеиндердің) тазартылған қоспасы. Ол артерия қабырғаларын босаңсытып, сұйықтық көлемін азайтуға көмектеседі. Клиникалық зерттеулерде бұл бонито балығынан алынған пептидтердің қан қысымын басқаруды жақсартуда тиімді екені анықталды. Бұл зерттеулерде қан қысымының төмендеу деңгейі айтарлықтай болды: әдетте систолалық қысым кемінде 10 мм сынап бағанасына, ал диастолалық қысым 7 мм сынап бағанасына төмендеген. Мөлшерлеме: күніне 1500 мг.
Балдыркөк дәнінің сығындысы (85% 3-n-бутилфталид [3nB] қамтитындай етіп стандартталған) қан қысымын басқаруды жақсартуға көмектесетіні де анықталған. 3nB — балдыркөкке ғана тән қосылыс, ол балдыркөкке өзіне тән дәм мен иіс береді. Ол балдыркөктің белсенді компоненті ретінде балдыркөктің кейбір дәстүрлі әсерлерін, соның ішінде қан қысымын төмендету және буын қақсауын жеңілдету әсерлерін түсіндіру мақсатындағы зерттеулері нәтижесінде табылған. Мөлшерлеме: күніне екі рет 75–150 мг.
Q10 коэнзимі (CoQ10)), кейбір жағдайда қан қысымын төмендетуге көмектесуі мүмкін. Мөлшерлеме: күніне 200–400 мг.
Сарымсақ препараттары қан қысымын төмендетуі мүмкін. Мөлшерлеме: күніне кемінде 4000 мкг мөлшеріндегі аллициннің жалпы ықтимал дозасын қамтамасыз етуі керек.
Ұсыныстардың тиімді болып-болмағанын қалай білемін?
Бағдарламаның тиімді екенін қан қысымын бақылау арқылы білуге болады. Дереу нәтиже күтпеңіз, себебі диета, өмір салты мен қоспалар әсер етуі үшін әдетте 4–6 апта уақыт қажет. Жоғары қан қысымын жеңіл-желпі қарауға болмайтынын ескеріңіз. Қан қысымыңызды қалыпты деңгейде ұстасаңыз, өміріңізді ұзартып қана қоймай, сонымен қатар өмір сапасын да жақсартасыз. Бұл әсіресе қан қысымын қалыпқа келтіру үшін дәрілердің орнына табиғи әдістер қолданылған жағдайда өте маңызды. Дәрілердің шаршау, бас ауруы және жыныстық әлсіздік сияқты елеулі теріс әсерлері болады.
Ауыр гипертензияңыз бар болса немесе табиғи тәсіл арқылы қан қысымыңыз 140/105 деңгейінен төмен түспесе, ең қолайлы дәріні таңдау үшін дәрігермен бірге жұмыс істеуіңіз қажет. Жоғарыда ұсынылған диета, өмір салты және қоспалар жоғары қан қысымына қарсы рецептілік дәрілермен бірге толықтай қауіпсіз қолданылады.
Осы құжаттағы ақпарат диагноз қоюға, емдеуге немесе медициналық кеңес беруге арналмаған. Ол тек ақпарат беруге арналған. Медициналық немесе денсаулыққа қатысты диагноз немесе емдеу түрлері бойынша мәселелерді дәрігеріңізбен немесе басқа денсаулық сақтау маманымен талқылаңыз. Бұл беттегі ақпарат денсаулық сақтау маманымен ақылдасудың орнын басатын құрал ретінде қарастырылмауы керек.
Қандағы қантты бақылау деген не?
Дене қандағы қант (глюкоза) деңгейін тар диапазонда ұстап тұруға тырысады. Қандағы қант деңгейінің тым жоғары немесе тым төмен болуы ауыр зардаптарға әкелуі мүмкін. Қандағы қант деңгейін реттейтін негізгі гормондардың бірі — инсулин. Тамақтан кейін қандағы қант деңгейінің жоғарылауына реакция ретінде ұйқы безі жасушаларға глюкозаны жеткізуге көмектесу үшін қанға инсулин бөледі.
Қандағы қантты бақылаудың нашарлауына ықпал ететін ең маңызды фактор тазартылған көмірсулары (қанттары) мол диета екені кеңінен мойындалған. Ондай диета бүкіл дене жасушаларының инсулинге сезімталдығының төмендеуіне себеп болып, бұл инсулинге төзімділік деп аталатын жағдайды тудырады.
Инсулинге төзімділік көбінесе семіздікке және 2-типті қант диабетіне себеп болады. Сонымен қатар, ол — жүрек ауруы, Альцгеймер ауруы, қатерлі ісік және сары дақтың дегенерациясы сияқты көптеген созылмалы аурулардың негізгі факторы. Инсулинге төзімділіктің дамуына жол бермеу үшін барлық күш-жігерді жұмсап, қандағы қантты тиісті түрде бақылау керек.
Қандағы қантты басқара алмаудың себебі не?
Инсулинге төзімділік іштің семіздігімен тығыз байланысты. Егер беліңіздің көлемі жамбасыңыздан үлкен болса, инсулинге төзімділіктен зардап шегуіңіздің мүмкіндігі өте жоғары. Іш қуысы май жасушаларының көлемі немесе саны ұлғая келе, олар инсулиннің әсерін әлсірететін, қаңқа бұлшықеттерінде глюкозаның пайда болуын нашарлататын және бауырдың глюкоза (қандағы қант) өндірісін күшейтетін бірқатар биологиялық өнімді (мысалы, резистин) бөліп шығарады. Сонымен қатар, май жасушаларының саны мен көлемі артқан сайын, инсулиннің әсерін күшейтетін қосылыстардың, соның ішінде май жасушалары шығаратын адипонектин деп аталатын жаңа протеин секрециясы төмендейтінін ескеру маңызды.
Қандағы қантты бақылау үшін қандай тағамдық факторлар маңызды?
Салмақ тастау, әсіресе дене майының пайызын айтарлықтай азайту — көптеген адам үшін қандағы қантты бақылауды жақсартудың басты мақсаты. Сонымен қатар, тазартылған қанттан, ақ ұннан жасалған өнімдерден және қанға тез сіңіп, қандағы қант деңгейін күрт көтеріп, қандағы қантты бақылауды қиындататын басқа да қарапайым қант көздеріне жақындамау маңызды.
Тамақтану талшықтарын, әсіресе еритін талшықтарды тұтынуды арттыру өте маңызды. Еритін талшық көмірсулардың қорытылуын және сіңуін баяулатады, осылайша қандағы қанттың күрт жоғарылауына жол бермейді. Бұл талшықтар тіндердің инсулинге сезімталдығын арттыруға және бұлшықеттердің, бауырдың және басқа тіндердің глюкозаны сіңіруін жақсартуға да көмектеседі, осылайша қандағы қанттың тұрақты түрде жоғарылауына жол бермейді.
Еритін талшықтың әсіресе жақсы көздеріне бұршақ тұқымдастар, сұлы кебегі, жаңғақтар, дәндер, алмұрт, алма және көкөністердің көбі жатады. Тамақтану талшықтарын жеткілікті мөлшерде алу үшін, өсімдік тағамдарын көп жеуіңіз керек, дегенмен атбас бұршақ, асбұршақ және бұршақ тұқымдастар — талшықтың салыстырмалы түрде оңай сіңетін мөлшердегі ең жақсы көзі.
Қандағы қант деңгейін бақылау үшін қандай қоректік қоспаларды қабылдауым керек?
Негізгі тағамдық қоспалар. Тиімділігі жоғары мультивитаминдер мен минералдар; D3 витамині 2000–5000 IU/тәулік; балық майы, ЭПҚ+ДГҚ 1000–3000 мг/тәулік. Хромның жеткілікті деңгейі, яғни тәулігіне 200–600 мкг аралығы әсіресе маңызды.
PolyGlycoplex (PGX®) — 15 жылдан астам зерттеулер мен әзірлемелерге, сондай-ақ кең ауқымды клиникаға дейінгі зерттеулер мен клиникалық сынақтарға сүйенетін революциялық тамақтану талшығының матрицасы. PGX 100% табиғи, тәуелділік тудырмайды және қолдануға қауіпсіз, оның ешқандай теріс әсерлері жоқ. Егжей-тегжейлі клиникалық зерттеулер PGX мына артықшылықтарын анықтады:
PGX түйіршіктер мен капсулалар сияқты түрлі формаларда қолжетімді, сонымен қатар тойдыратын және тамақты алмастыратын сусындардың құрамына кіреді. Мөлшерлемесі: тамақтанар алдында 2,5–5 грамм.
Төмендегі нұсқалардың біреуін таңдаңыз:
Альфа-жөке қышқылы — энергия алмасуына қатысатын, қандағы қант деңгейін бақылауға көмектесетін және жүйке жүйесінің қалыпты жұмыс істеуі үшін өте маңызды витаминге ұқсас қосылыс. Қандағы қантты бақылауы нашар кез келген адамға құнды қоректік көмек болады. Мөлшерлеме: күніне 200-400 мг.
Жүзім дәні, қарағай қабығы немесе көк шай сығындысы (немесе флавоноидтары мол басқа қолайлы сығынды) қандағы қантты нашар бақылаудан туындаған зақымнан қорғайтын маңызды антиоксиданттық қолдауды қамтамасыз етеді. Мөлшерлеме: күніне 150–300 мг.
Бағдарламаның жұмыс істеп-істемегенінқалай білемін?
Қаныңыздағы қантты бақылау нашар болса, қандағы қантты бақылау маңызды. Үйдегі глюкозаны бақылау жинақтары болса, қандағы қант деңгейін бақылау бұрынғыдан да оңай болады. Тағы бір маңызды жақсарту — қандағы гликозилденген гемоглобин (HgbA1c) деңгейін өлшеу, бұл қандағы қант деңгейін ұзақ уақыт бойы бақылауға мүмкіндік береді. Бағдарламаның жұмыс істеп тұрғанын сіз үй жағдайында қандағы қант деңгейін бақылау немесе HgbA1c деңгейінің жақсаруы байқалған кезде біле аласыз.
Осы құжаттағы ақпарат диагноз қоюға, емдеуге немесе медициналық кеңес беруге арналмаған. Ол тек ақпарат беруге арналған. Медициналық немесе денсаулыққа қатысты диагноз немесе емдеу түрлері бойынша мәселелерді дәрігеріңізбен немесе басқа денсаулық сақтау маманымен талқылаңыз. Бұл беттегі ақпарат денсаулық сақтау маманымен ақылдасудың орнын басатын құрал ретінде қарастырылмауы керек.
Сүйек саулығы деген не?
Сүйек саулығында ең көп назар остеопороздың, яғни «кеуекті сүйектің» алдын алуға бөлінеді. Остеопороз сүйектің минералды (бейорганикалық) және бейминералды (негізінен протеиннен тұратын органикалық матрица) компоненттерін зақымдайды. Сүйек — ересектердің өзінде үнемі бұзылып, қайта құрылып отыратын динамикалық, тірі тін. Сүйек саулығын ең тиімді түрде сүйек тығыздығын өлшейтін қос энергиялы рентгендік абсорбциометрия (DEXA) әдісімен анықтауға болады.
Сүйек саулығын не жақсартады?
Сүйектің қалыпты метаболизмі тамақтануға, өмір салтына және гормондық фонға қатысты көптеген факторлардың күрделі өзара әрекеттесуіне байланысты. Остеопороздың себептері ретінде көптеген тағамдық факторлар, соның ішінде кальцийді аз, ал фосфорды көп қабылдау, протеині мол диета, қышқыл мен күлі мол диета, тұзды көп қабылдау және микроэлементтердің жетіспеушілігі (бұлармен шектелмейді) ұсынылды. Сүйек саулығының нашарлығы көбінесе азиялық және ақ нәсілді постменопаузадағы әйелдерде кездеседі. Басқа қауіп факторларына остеопороздың отбасыдағы анамнезі, физикалық әрекеттердің жоқтығы, қысқа бой, дене салмағының төмендігі және (немесе) ұсақ сүйектер, сондай-ақ бұрын жүкті болмау жатады.
Тамақтану факторлары маңызды болғанымен, аптасына үш рет бір сағат бойы бірқалыпты белсенділіктен тұратын жаттығулар (мысалы, жаяу жүру, ауыр атлетика, билеу, т.б.) сүйек массасынан айырылудан қорғап, постменопаузадағы әйелдерде оны арттыратыны дәлелденген.
Сүйек саулығы үшін қандай тағамдық факторлар маңызды?
Протеині мол диета зәрге кальцийдің көп бөлінуімен және остеопорозға шалдығу қаупінің жоғарылауымен де байланысты. Тәуліктік протеинді қабылдау мөлшерін 47-ден 142 грамға дейін арттыру арқылы зәрге кальцийдің бөлінуін екі есеге арттырады. Дегенмен, протеиннің тым аз болуы сүйек саулығының нашарлығымен де байланысты.
Тұзы немесе қышқыл күлі мол диета сүйектерден кальцийдің шығарылуына және зәрге кетуіне де себеп болады. Сондықтан тұзды тағамдардан бас тартып, сілтілік диетаны ұстану маңызды. Негізінде, сілтілік диета — ет пен сүт өнімдерін шамадан тыс тұтынбай, көкөністерге, жемістерге, жаңғақтарға және бұршақ тұқымдастарға көбірек назар аударатын диета. Әрине, құрамында фосфаттар (фосфор қышқылы) бар алкогольсіз сусындарды тұтынбау керек.
Тазартылған қантты қабылдау салдарынан да сүйектен кальцийдің шығарылуын артады. Тазартылған қантты үнемі тұтыну салдарынан қандағы кальцийдің зәрге кетуі артады. Осыдан кейін қандағы кальций деңгейін сақтап қалу үшін сүйектерден кальций алынады, себебі құрамында тазартылған қанты бар тағамдарда әдетте кальций болмайды.
Брокколи, кале қырыққабаты, жапырақты қырыққабат және қыша сияқты жасыл жапырақты көкөністер, сондай-ақ көк шай сүйек саулығына айтарлықтай пайдалы әсер береді. Бұл азық түрлерінде сүйек саулығын сақтау үшін маңызды алуан түрлі витаминдер мен минералдар, соның ішінде кальций, K1 витамині және бор мол.
Ал сүт ше? 77 761 әйел қатысқан Nurses' Health Study зерттеуі деректерін талдау барысында зерттеушілер сүтті көп қабылдау сүйек саулығын жақсартатынын көрсететін ешқандай дәлел таппады. Шын мәнінде, күніне кемінде 2 стақан сүт ішетін әйелдерде жамбас сыну қаупі аптасына ең көбі 1 стақан ішетін әйелдермен салыстырғанда 45%-ға жоғары болды. Басқаша айтқанда, әйел неғұрлым көп сүт ішсе, жамбас сыну қаупі соғұрлым жоғары болды.
Сүйек саулығы үшін қандай тағамдық қоспаларды қабылдауым керек?
Негізгі тағамдық қоспалар. Тиімділігі жоғары мультивитаминдер мен минералдар; D3 витамині 2000–5000 IU/тәулік; балық майы, ЭПҚ+ДГҚ 1000–3000 мг/тәулік.
Кальцийді ғана толықтырудың остеопорозды емдеуде немесе алдын алуда пайдасы аз екені анықталды. Дегенмен, D витаминімен бірге кальцийді толықтыру арқылы сүйек массасынан айырылу жылдамдығын отыз пайызға дейін баяулатуға болады және ол жамбастың сынуынан айтарлықтай қорғайды. Кальцийдің ұсынылған мөлшерлемесі — тәулігіне 1000 мг.
D3 витаминін толықтыру сүйек тығыздығының артуымен байланысты, ал D витамині мен кальций бірге пайдаланылған зерттеулердің нәтижелері екі қоректік затты жеке қолданған зерттеулерге қарағанда жақсы болды. D витаминін толықтыру әсіресе күн сәулесін (ол ағзаның D витаминін шығаруына әсер етеді) жеткілікті алмайтын егде жастағы адамдар, қарттар үйінде немесе экватордан алыс тұратын адамдар және далаға жүйелі түрде шықпайтын адамдар үшін әсіресе пайдалы. Мөлшерлеме: тәулігіне 2000–5000 IU.
Кейбір сарапшылар магнийді толықтырудың сүйек саулығы үшін маңыздылығы кальцийді толықтырумен бірдей деп санайды. Ұсынылатын мөлшерлеме — тәулігіне 250–500 мг.
BioSil — сүйек тығыздығын және сүйектердегі коллаген мөлшерін жақсартуда клиникалық әсер көрсеткен кремнийдің жоғары биологиялық қолжетімді түрі. BioSil сүйектегі коллаген мөлшерін бір жыл ішінде 22%-ға арттыру арқылы сүйектегі минералдар байланысатын орындардың санын арттырады. Қоспаны күніне 6 мг мөлшерлемеде қабылдау сүйектің минералдық тығыздығын бір жыл ішінде 2%-ға қауіпсіз және теріс әсерлерсіз арттырды.
K2 витамині кальцийді сүйек матрицасына бекітетін остеокальцин протеинін тиімді түрде іске қосады. Күніне 180 мкг қабылдау сүйек саулығы мен тығыздығын айтарлықтай жақсартатыны дәлелденген.
Natural Factors компаниясының Healthy Bones Plus — сүйектің саулығын нығайтуға көмектесетін соңғы зерттеулерге негізделген кешенді формула. Құрамы: оңай сіңетін 1000 мг кальций түрлері және 500 мг магний; 2000 IU D3 витамині, 6 мг BioSil және коллаген мен сүйектің минералдық матрицасы үшін маңызды басқа қоректік заттар, соның ішінде K2 витамині, В витаминдері және микроэлементтер.
Ұсыныстардың тиімді болып-болмағанын қалай білемін?
Егер сіз әйел болсаңыз, сүйек саулығын өмір бойы қадағалауыңыз керек. Мен денситометрия (DEXA) сияқты әдіспен сүйек тығыздығын базалық түрде бағалаған жөн деп санаймын. Ол сүйегіңіздің тығыздығы туралы құнды ақпарат бере алады және оны ұзақ мерзімді бақылау үшін де пайдалануға болады.
Осы құжаттағы ақпарат диагноз қоюға, емдеуге немесе медициналық кеңес беруге арналмаған. Ол тек ақпарат беруге арналған. Медициналық немесе денсаулыққа қатысты диагноз немесе емдеу түрлері бойынша мәселелерді дәрігеріңізбен немесе басқа денсаулық сақтау маманымен талқылаңыз. Бұл беттегі ақпарат денсаулық сақтау маманымен ақылдасудың орнын басатын құрал ретінде қарастырылмауы керек.
Мидың саулығы деген не?
Адам миы — ағзадағы метаболизм процестеріне ең белсенді қатысатын тін. Сондықтан оның дұрыс жұмысы үшін тұрақты, үздіксіз оттегі ағыны ғана емес, сонымен қатар қорек те қажет. Қазіргі кезде ғылыми зерттеулердің айтарлықтай саны диета мен тағамдық қоспалардың мидың сау жұмысындағы маңызды рөлін растайды.
Атап айтқанда, зерттеулерде мидың жұмысын жақсартуға диеталық тәсілдердің бірден әсері байқалады. Балалар болсын, егде жастағы адамдар болсын, ми саулығын жақсартудың негізгі қағидалары — ми жасушаларын негізгі қоректік құрылыс блоктарымен, сондай-ақ ми жасушаларының зақымдануынан қорғайтын блоктармен қамтамасыз ету.
Ми саулығының себебі неде??
Балаларда да, ересектерде де тамақтану факторлары ми саулығының негізгі факторлары болып көрінеді. Балалар мен ересектерге жүргізілген көптеген зерттеулерде ақыл-ой функциясының тамақтану жағдайына тікелей байланысты екені анықталды. Жоғары тамақтану жағдайы ақыл-ой қабілеттерінің жоғарылауына себеп болады. Кез келген қоректік заттың жетіспеушілігінен ми жұмысының бұзылуы мүмкін.
Ми саулығына басқа факторлар да, соның ішінде жоғары оксидативтік зақым мен қабыну, бас жарақаттары, ауыр металдар мен еріткіштер сияқты қоршаған орта токсиндерінің әсері ықпал етеді. Мұның бәрі — ми саулығының нашарлауын туғызатын себептер
Ми саулығы үшін қандай тағамдық факторлар маңызды?
Біз күн сайын тұтынатын қоректік заттардың шамамен 40%-ын ми сіңіреді. Сондықтан біз көбінесе басқа кез келген мүшеге қарағанда, мидың жұмысын сақтау және қолдау үшін тамақ жейміз. Осыған байланысты миға қажетті қоректік заттары мол, денсаулықты жақсартатын диетаны сақтау өте маңызды. Төменде тамақтану бойынша негізгі кеңестер берілген:
Альцгеймер ауруына шалдықпау үшін қандай тағамдық қоспаларды қабылдауым керек?
Негізгі тағамдық қоспалар.
Жүзім дәнінің немесе қарағай қабығының сығындысы миды қорғау үшін аса маңызды әсерлерге ие флавоноидтарды қамтиды. Бір зерттеуде қарағай қабығының сығындысын (1 мг/кг дене салмағы) бір ай бойы қабылдау арқылы зейін қоя алмайтын балаларда зейінді, көру-қозғалу координациясын және концентрацияны жақсартуға болатыны анықталды. Доза: тәулігіне 100–300 мг.
Фосфатидилсерин ми жасушалары мембраналарының тұтастығы мен аққыштығын анықтау үшін маңызды. Әдетте ми фосфатидилсериннің жеткілікті мөлшерін өндіре алады, бірақ фолий қышқылы мен В12 витамині немесе маңызды майлы қышқылдардың жетіспеушілігі болса, ми фосфатидилсеринді жеткілікті мөлшерде өндіре алмауы мүмкін. Мидағы фосфатидилсериннің төмен мөлшері егде жастағы адамдарда ақыл-ой функциясының нашарлауымен және депрессиямен байланысты болады. Оннан астам қос жасырын зерттеуде фосфатидилсериннің пациенттердің ақыл-ой функциясын, көңіл-күйін және мінез-құлқын жақсартатыны анықталды. Доза: күніне үш рет 100 мг.
PQQ (пирролохинолин хинон) — өсімдік текті тамақта кездесетін, жаңа, витаминге ұқсас қосылыс және оның ми мен дененің жұмысына алуан түрлі пайдасы бары дәлелденді. Оның Q10 коэнзимімен синергиясы бар және ол митохондриялардың (жасушаларымыздың энергия шығаратын бөлімдерінің) жұмысы үшін өте маңызды. Q10 коэнзимі де, PQQ да ми жасушаларын зақымнан қорғайды. Жануарлар мен адамдарға жүргізілген зерттеулерде олардың үйлесімі есте сақтау қабілетін қалпына келтіре алатыны анықталды. Мөлшерлеме: тәулігіне 10–20 мг PQQ және 200-300 мг Q10 коэнзимі.
Бағдарламаның жұмыс істеп-істемегенін қалай білемін?
Ақыл-ой функциясы мен есте сақтау қабілетінің жақсаруы осы бағдарламаға қатысқаннан кейін 2-3 ай өткенде айқын көрінуі керек.
Осы құжаттағы ақпарат диагноз қоюға, емдеуге немесе медициналық кеңес беруге арналмаған. Ол тек ақпарат беруге арналған. Медициналық немесе денсаулыққа қатысты диагноз немесе емдеу түрлері бойынша мәселелерді дәрігеріңізбен немесе басқа денсаулық сақтау маманымен талқылаңыз. Бұл беттегі ақпарат денсаулық сақтау маманымен ақылдасудың орнын басатын құрал ретінде қарастырылмауы керек.
Сүт безінің саулығы деген не?
Әйелдердің сүт бездерінің саулығына қатысты негізгі мәселе — сүт безінің қатерлі ісігі. Тағы бір мәселе — муковисцидозды мастит деп те аталатын фиброзды-кистозды сүт безі ауруы (ФКСБА). Ол сүт безі тінінде бірнеше кистаның болуымен байланысты қатерсіз сүт безі ауруы. Ол сүт безі қатерлі ісігінің қауіп факторы болып саналғанымен, анамнез, етеккірдің ерте басталуы (менархе) және кеш алғашқы жүктілік немесе оның мүлде болмауы сияқты классикалық сүт безі қатерлі ісігінің қауіп факторларындай маңызды емес.
Сүт безінің саулығына не әсер етеді?
Сүт безінің денсаулығына әсер ететін негізгі факторлар — гормондар. Мысалы, фолликулярлық дисплазия синдромы эстроген мен прогестеронның арақатынасының жоғарылауының нәтижесі болар. Дегенмен, басқа гормондар да маңызды. Мысалы, ФКСБА кезіндегі сүт бездерінің өзгеруі пролактин гормонынан туындауы мүмкін. Әдетте, ФКСБА-сы бар әйелдерде пролактин деңгейі айтарлықтай жоғарылайды.
Сүт безі қатерлі ісігіне келгенде, эстрогеннің артық мөлшері де көп жағдайда фактор болады, дегенмен жас, генетика және ксеноэстрогендер (эстрогенді имитациялайтын синтетикалық қосылыстар), пассивті темекі тарту, пестицидтер, гербицидтер, электр қуаты желілері, электрлік көрпелер, радиация және күн сәулесінің болмауы сияқты басқа да факторлар бар.
Сүт безінің саулығы үшін қандай тағамдық факторлар маңызды?
Диета сүт безінің саулығы үшін маңызды рөл атқарады. Сүт безі қатерлі ісігіне қатысты 1-кестеде сүт безі қатерлі ісігінің қаупімен байланысты тағамдық факторлар көрсетілген.
1-кесте. Сүт безі қатерлі ісігінің тағамдық факторлары
Қауіпті арттыруы мүмкін факторлар |
Қауіпті азайтуы мүмкін факторлар |
Ет түрлері |
Балық |
Жалпы май мөлшері |
Тұтас дәнді дақылдар |
Қаныққан майлар |
Соя және басқа бұршақ тұқымдастар |
Сүт өнімдері |
Қырыққабат |
Тазартылған қант |
Көкөністер |
Жалпы калориялар |
Жаңғақтар |
Алкоголь |
Жеміс |
Желінбеуге тиісті басты азық — грильде немесе жоғары температурада пісірілген ет. Грильде қуырған немесе жоғары температурада пісірген кезде, ет улы липидті пероксидтер (әсіресе альфа-линолен қышқылы) және гетероциклді аминдер сияқты әртүрлі күшті канцерогендерді шығарады. Бұл қосылыстар сүт безі тіні үшін өте зиянды.
ФКСБА кезінде, диетада тұтас, өңделмеген азық түрлеріне баса назар аудару керек: тұтас дәнді дақылдар, бұршақ дақылдары, көкөністер, жемістер, жаңғақтар және дәндер. Бұл кеңеңстер үлкен дәретке тұрақты отыруды жақсартуға көмектесуі мүмкін. Аптасына үлкен дәретке үш реттен кем отыратын әйелдерде ФКСБА деңгейі күніне кемінде бір рет дәрет отыратын әйелдерге қарағанда 4,5 есе жоғары. Бұл байланыс шығарылған стероидтарды уытты туындыларға айналдыратын немесе осы шығарылған стероидтердің қайта сіңірілуіне мүмкіндік беретін тоқ ішек бактериялық флорасының әсерінен болуы мүмкін.
Ұнтақталған зығыр дәндері сүт бездерінің саулығын жақсартады, өйткені олардың құрамында лигнандар деп аталатын арнайы талшық қосылыстары бар. Бұл компоненттер — эстроген рецепторларымен байланыса алатын және эстрогеннің сүт безі тініне қатерлі ісікке ықпал ететін әсеріне кедергі жасайтын талшықты қосылыстар. Лигнандар сонымен қатар жыныстық гормонды байланыстыратын глобулин немесе SHBG деп аталатын қосылыс деңгейін арттырады. Бұл ақуыз денеден артық эстрогенді кетіру арқылы эстроген деңгейін реттейді. FortiFlax құрамындағы зығыр дәндері барынша жас болып қала беруі үшін азотпен тазартылған арнайы контейнерде болады. Ұнтақтау зығыр лигнандарының биологиялық қолжетімділігін арттырады. Күніне бір немесе екі ас қасықты ыстық ботқалар, салаттар немесе смузи сияқты тағамдарға қосып қабылдаңыз.
Сүт безінің саулығы үшін қандай қоспалар маңызды?
Негізгі тағамдық қоспалар. Тиімділігі жоғары мультивитаминдер мен минералдар; D витамині 2000–5000 IU/тәулік; балық майы, ЭПҚ+ДГҚ 1000–3000 мг/тәулік.
EstroSense — эстроген мен ксеноэстрогендердің уытты әсерін азайтуға арналған формула. Оның құрамында артық эстрогенді детоксикациялау және жою үшін пайдасы дәлелденген бірқатар қосылыс бар, соның ішінде:
Мөлшерлеме: күніне екі рет 2 капсула. ЕСКЕРТПЕ: I3C және DIM балама ретінде бөлек пайдаланылуы мүмкін.
Brevail зығыр лигнандарын таблетка түрінде ұсынады. Brevail ағзадағы лигнандардың концентрациясын сүт бездерінің саулығы мен гормоналды баланстың ерекше анамнезі бірге болған әйелдерде болатын деңгейге дейін арттырады. Мөлшерлеме: күніне бір капсула.
Көк шай сығындысы сүт безі қатерлі ісігінен кофеинсіз қорғау әсерін жасауы мүмкін. Зерттеулер көрсеткендей, Жапонияда сүт безі қатерлі ісігінің деңгейі төмен, өйткені бұл жердегі адамдар күніне шамамен 3 кесе көк шай ішеді. Осылайша олар 3 грамдай еритін компоненттерді тұтынады, нәтижесінде күнделікті 240-320 миллиграмдай полифенол қабылдайды. Бірдей қорғаныс дәрежесіне жету үшін құрамында 80 % полифенолға дейін стандартты көк шай сығындысы бар таблеткаларды пайдалануға болады. Қолдану күнделікті 300-ден 400 миллиграмға дейінгі дозаны қабылдауды білдіреді.
Бағдарламаның жұмыс істеп-істемегенін қалай білемін?
ФКСБА кезінде қақсау мен кисталардың төмендеуі байқалады. Сүт безінің қатерлі ісігі кезінде, бақылаудың нақты жолы жоқ.
Осы құжаттағы ақпарат диагноз қоюға, емдеуге немесе медициналық кеңес беруге арналмаған. Ол тек ақпарат беруге арналған. Медициналық немесе денсаулыққа қатысты диагноз немесе емдеу түрлері бойынша мәселелерді дәрігеріңізбен немесе басқа денсаулық сақтау маманымен талқылаңыз. Бұл беттегі ақпарат денсаулық сақтау маманымен ақылдасудың орнын басатын құрал ретінде қарастырылмауы керек.
Қатерлі ісікке арналған химиотерапия деген не?
Химиотерапия қатерлі ісікті емдеу үшін дәрі-дәрмекті қолдануды білдіреді. Көп адам үшін химиотерапия туралы ойдың өзі жүрек айну, құсу, диарея және әлсіздік сияқты қорқынышты көріністерді елестеттіреді. Шын мәнінде, химиотерапия осы және басқа да көптеген симптомдарды тудыруы мүмкін, бірақ жаңа дәрі-дәрмектің арқасында химиотерапия режимдерінің көбі бұрынғыға қарағанда әлдеқайда жақсы қабылданады. Дегенмен, химиотерапия тиісті тамақтану арқылы азайтылуы мүмкін көптеген жағымсыз әсерлерді тудыруы мүмкін.
Химиотерапияның тиімділігін сақтау үшін қандай тағамдық факторлар маңызды?
Химиотерапиядан өтіп жатқан қатерлі ісікпен ауыратын пациенттерге қоректік қолдау көптеген қажеттіліктерді білдіреді. Қатерлі ісіктің асқынған түрімен ауыратын немесе химиотерапиядан өтіп жатқан пациенттерде энергияның төмендеуі, тәбеттің жоғалуы және жүрек айнуы (мүмкін құсу) сияқты мәселелер жиі кездеседі. Бұл адамдарға төмендегі тағамдық ұсыныстар олардың қоректік жағдайын жақсартуға көмектесуі мүмкін:
Қатерлі ісікпен ауыратын, әсіресе бұлшықеттің әлсіреу (кахексия) белгілері бар немесе химиотерапия қабылдап жүрген пациенттер көбінесе протеинді көбірек тұтыну керек. Протеин бұлшықет массасын сақтауға көмектеседі, асқазан-ішек жолдарының шырышты қабатын нәрлейді, қан құрамын жақсартады, тіндердің жазылуына ықпал етеді және қатерлі ісікпен күресуге және инфекциялардың алдын алуға көмектесетін иммундық жүйені нығайтады. Екінші жағынан, протеинді жеткіліксіз қабылдау аурудан айығуды баяулатады және ағзаның инфекцияларға төзімділігін төмендетеді. Химиотерапиядан өту үшін әдеттегіден 50 пайызға көп протеин қажет болуы мүмкін.
Протеин смузилері қатерлі ісікпен ауыратын адамдар үшін жоғары сапалы протеинді мол алудың тамаша және дәмді тәсілі. Сарысу ақуызы ең жақсысы, себебі ол барлық протеиндердің ішіндегі ең жоғары биологиялық құндылыққа ие. Биологиялық құндылық — сіз жейтін протеиннің қанша бөлігі денеңізге сіңетінін, сақталатынын және пайдаланылатынын өлшейтін көрсеткіш (пайдаланылмаған күйінде денеден шығатын мөлшерден айырмашылығы). Сарысуы ақуызының жоғары биологиялық құндылығының бір себебі — оның құрамында табиғатта кездесетін глутаминнің (амин қышқылы) және тармақталған тізбекті амин қышқылдарының (BCAA) ең жоғары концентрациялары бар. Глутамин және тармақталған тізбекті амин қышқылдары жасуша саулығы мен протеин синтезі үшін өте маңызды.
Химиотерапияның тиімділігін арттыру үшін қандай қоректік қоспаларды қабылдауым керек?
Химиотерапиялық препараттардың көбіне қолданылатын кейбір негізгі нұсқаулар мінекей.
Негізгі тағамдық қоспалар. Тиімділігі жоғары мультивитаминдер мен минералдар формуласы; D3 витамині 2000–5000 IU/тәулік; балық майы, ЭПҚ+ДГҚ 1000–3000 мг/тәулік.
Сарысу ақуызы (жоғарыдан қараңыз). Ұсынылатын мөлшерлеме: күніне 50–100 г.
Протеолитикалық ферменттер — протеинді кішірек бөліктерге ыдырататын түрлі ферменттер. Бұл ферменттерге ұйқы безі протеазалары химотрипсин және трипсин, бромелайн (ананас ферменті), папаин (папайя ферменті), саңырауқұлақ протеазалары және серратиа пептидаза (жібек құрты ферменті) жатады. Протеолитикалық ферменттер қатерлі ісікпен ауыратын пациенттердің денсаулығын қолдау үшін ұзақ уақыт бойы қолданылып келеді. Клиникалық зерттеулерде пациенттердің жалпы жағдайының жақсарғаны, өмір сүру сапасының жақсарғаны және өмір сүру ұзақтығының орташадан айтарлықтай артқаны анықталды. Протеолитикалық ферменттік кешендерді ас қорыту мақсатында қолданылмаса, аш қарынға қабылдау керек. Мөлшерлеу нұсқауларын орындаңыз және күніне үш рет, тамақтанудан шамамен шамамен жиырма минут бұрын қабылдаңыз.
Maitake Gold — басқа саңырауқұлақ сығындыларына қарағанда белсендірек екені дәлелденген арнайы мейтаке саңырауқұлағының сығындысы. Maitake Gold құрамында макрофагтар (сөзбе-сөз аудармасы — «көп жейтіндер») деп аталатын лейкоциттерді ынталандыру қабілеті бар саңырауқұлақтың бір бөлігі бар. Бұл арнайы лейкоциттер бөгде бөлшектерді, соның ішінде қатерлі ісік жасушаларын, бактерияларды және жасуша қалдықтарын фагоцитоздайды немесе жұтып қояды. Maitake Gold препараты дәстүрлі химиотерапияның (және сәулелік терапияның) жанама әсерлерін азайтуға көмектесетін сияқты, сонымен қатар оның тиімділігін арттыруы мүмкін. Мысалы, пациенттердің 90%-ында химиотерапияға тән теріс әсерлердің, соның ішінде шаштың түсуі, лейкоциттер санының азаюы, жүрек айнуы, құсу және тәбеттің жоғалуы азайғаны байқалды, ал пациенттердің 83%-ында ауырсыну деңгейі төмендеді. Ең жақсы нәтижелерге сүт безі, өкпе және бауыр қатерлі ісіктерінде қол жеткізілді. Maitake Gold мөлшерлемесі дене салмағына қарай есептеледі: дене салмағының 1 кг-на күніне 0,5–1,0 мг. Бұл күніне шамамен 35-70 мг мөлшерлемеге сәйкес келеді. Ең жақсы нәтижеге қол жеткізу үшін, тамақтанудан 20 минут бұрын немесе аш қарынға қабылдаңыз.
Theracurmin — куркуминнің ерекше түрі, куркумадағы сары пигмент (Curcuma longa). Ол куркумин өнімдерде биологиялық қолжетімділігі ең жоғары екені және өмір сүру сапасын жақсартуға және химиотерапияның көптеген теріс әсерлерін, әсіресе асқазан-ішек жолдарының қызметі мен шаршауға байланысты әсерлерін азайтуға көмектесетіні дәлелденген. Мөлшерлеме: күніне 240–420 мг.
Доксорубицин қабылдайтын адамдар Q10 коэнзимінқосымша қабылдауы өте маңызды. Бұл препарат жүрекке әсіресе зиянды және жүрек бұлшықетіне ауыр зақым келтіруі мүмкін (кардиомиопатия). Шын мәнінде, жүректің зақымдануы көбінесе өмірге қауіп төндіреді. Бірнеше зерттеуде Q10 коэнзимі ісікке қарсы әсерін төмендетпей, доксорубицинмен байланысты кардиоуыттылықтың алдын ала алатыны анықталды. Мөлшерлеме: күніне 100–200 мг.
Бағдарламаның жұмыс істеп-істемегенінқалай білемін?
Теріс әсерлердің, әсіресе энергия деңгейіне, асқазан-ішек жолының қызметіне және бұлшықет атрофиясына қатысты азаюын байқау керек.
Осы құжаттағы ақпарат диагноз қоюға, емдеуге немесе медициналық кеңес беруге арналмаған. Ол тек ақпарат беруге арналған. Медициналық немесе денсаулыққа қатысты диагноз немесе емдеу түрлері бойынша мәселелерді дәрігеріңізбен немесе басқа денсаулық сақтау маманымен талқылаңыз. Бұл беттегі ақпарат денсаулық сақтау маманымен ақылдасудың орнын басатын құрал ретінде қарастырылмауы керек.
Холестерин деген не?
Холестерин — ағзадағы бірнеше маңызды қызмет атқаратын майлы зат. Ол — түрлі гормондар мен өт қышқылдарының құрылыс блогы, сондай-ақ жасуша мембраналарын тұрақтандыруда маңызды рөл атқарады. Холестериннің қалыпты деңгейі денсаулық үшін маңызды болғанымен, ғылыми деректер қандағы холестерин деңгейінің жоғары болуы жүрек ауруынан қайтыс болу қаупін айтарлықтай арттыратынын айқын көрсетеді.
Холестерин қанда липопротеиндермен тасымалданады. Төмен тығыздықты липопротеин (LDL) майларды (негізінен триглицеридтер мен холестеринді) бауырдан дене жасушаларына тасымалдайды, ал LDL деңгейінің жоғарылауы инфаркт пен инсульттің негізгі себебі болатын атеросклероздың даму қаупімен байланысты. Керісінше, жоғары тығыздықты липопротеин (HDL) майларды қайтадан бауырға жеткізеді, ал HDL деңгейінің жоғары болуы инфаркттың төмен қаупімен байланысты болады.
Қазіргі таңда мамандар ашқарынға алынған қан талдауында жалпы қандағы холестерин деңгейі 200 мг/дл-ден кем болуы керек деп айтады. HDL деңгейі 40 мг/дл-ден артық болуы керек. Шекті LDL деңгейі сіздің ауру тарихыңызға және қауіп факторларыңызға байланысты белгіленеді:
Жоғары холестеринге не себеп болады?
Холестерин деңгейінің жоғары болуы әдетте тамақтану мен өмір салтына байланысты болады, бірақ кейде ол генетикалық факторларға да байланысты болуы мүмкін.
Жоғары холестеринді төмендетуде қандай тамақтану факторлары маңызды?
Негізгі ұсыныстар — диетадағы жануар тектес өнімдердің мөлшерін азайту немесе толықтай алып тастау арқылы қаныққан май мен холестеринді аз жеу. Талшығы мол өсімдік тағамдарын (жемістер, көкөністер, дәнді дақылдар, бұршақ тұқымдастар, сондай-ақ шикі жаңғақтар мен дәндер) көбірек тұтыну қажет. Диета арқылы холестеринді төмендетуге тырысқанда, балдыркөк, қызылша, баклажан, сарымсақ пен пияз, бұрыш және тамыр көкөністер сияқты холестеринді төмендетуге көмектесетін түрлі көкөністерді жеу маңызды.
Бұршақ тұқымдастары мол диеталар холестерин деңгейін төмендету үшін қолданылып келеді, ал кейбір зерттеулерде соя протеині LDL деңгейін 35–40%-ға дейін төмендете алатыны анықталды. Жаңғақтар мен дәндер, әсіресе бадам, грек жаңғағы және ұнтақталған зығыр дәндері құрамындағы талшық, моноқанықпаған май және маңызды майлы қышқылдар арқылы холестеринді төмендетуге өте пайдалы.
Жоғары холестеринмен күресу үшін қандай қоректік қоспаларды қабылдауым керек?
Негізгі тағамдық қоспалар Тиімділігі жоғары мультивитаминдер мен минералдар; D3 витамині 2000–5000 IU/тәулік; балық майы, ЭПҚ+ДГҚ 1000–3000 мг/тәулік.
Ниацин (В3 витамині) — холестеринді табиғи жолмен төмендететін ең жақсы зерттелген агенттердің бірі. Шын мәнінде, бірнеше зерттеуде ниациннің (В3 витамині) кей жағдайларда холестеринді төмендететін дәрілерге, соның ішінде статиндерге қарағанда жалпы нәтижесі жақсырақ болатыны анықталды. Ең жақсы нәтижеге жету үшін, босап шығуы орташа формаларды таңдаңыз, сонда ниациннен тері қызармайды. Бір апта бойы жатар алдында түнде 500 мг мөлшерлемеден бастаңыз. Келесі аптада мөлшерлемені 1000 мг-ға дейін, ал одан кейінгі аптада 1500 мг-ға дейін арттырыңыз. Әсерін тексермей тұрып, 1500 мг мөлшерлемені екі ай бойы қабылдаңыз. Мөлшерлемені әсеріне қарай көбейтуге немесе азайтуға болады.
Цитрус сығындылары. Цитрус қабығынан алынған арнайы сығынды Sytrinol және цитрус жемісінің бір түрінен алынған бергамот сығындысы клиникалық зерттеулерде статин дәрілеріне өте ұқсас нәтижелер берген, бірақ теріс әсерлері болған жоқ. Мөлшерлеме: Sytrinol — күніне екі рет 150 мг; бергамот сығындысы — күніне 2–3 рет 500 мг.
Сарымсақ препараттары жалпы холестеринді шамамен 10–12%-ға төмендетуі, LDL деңгейін 12–15%-ға төмендетуі, ал HDL деңгейін 10–12%-ға арттыруы мүмкін. Мөлшерлеме: кемінде 4000 мкг мөлшеріндегі аллициннің жалпы ықтимал дозасын қамтамасыз етуі керек.
Ұсыныстардың тиімді болып-болмағанын қалай білемін?
Алғашқы екі ай ішінде ниацин, Sytrinol немесе бергамот сығындысы әдетте бастапқы жалпы холестерин деңгейі 250 мг/дл-ден жоғары пациенттерде жалпы холестеринді 50–75 мг/дл-ге төмендетеді. Бастапқы холестерин деңгейі 300 мг/дл-ден жоғары болған жағдайларда, ниацинді және Sytrinol немесе бергамот сығындысының біреуін бірге қолдануды ұсынар едім. Холестерин деңгейі ұсынылған көрсеткіштерге жетуі үшін шамамен 4–6 ай уақыт қажет болуы мүмкін. Холестерин деңгейі 200 мг/дл-ден төмен түскенде, ниацин мөлшерлемесін 50%-ға азайтып, деңгейін екі айдан кейін қайта тексеріңіз. Егер холестерин деңгейі қайтадан 200 мг/дл-ден жоғарылап кетсе, қайтадан ұсынылған толық мөлшерлемеге оралу керек. Егер холестерин деңгейі 200 мг/дл-ден төмен қалса, ниацинді толық тоқтатып, холестерин деңгейін екі айдан кейін қайта тексеру керек. Егер деңгей 200 мг/дл-ден жоғарылап кетсе, қоспаларды қайта қабылдай бастау керек. Егер деңгей 200 мг/дл-ден төмен болып тұрақты сақталса, Sytrinol немесе бергамот сығындысын да тоқтатуға болады.
Осы құжаттағы ақпарат диагноз қоюға, емдеуге немесе медициналық кеңес беруге арналмаған. Ол тек ақпарат беруге арналған. Медициналық немесе денсаулыққа қатысты диагноз немесе емдеу түрлері бойынша мәселелерді дәрігеріңізбен немесе басқа денсаулық сақтау маманымен талқылаңыз. Бұл беттегі ақпарат денсаулық сақтау маманымен ақылдасудың орнын басатын құрал ретінде қарастырылмауы керек.
Іш қату деген не?
Іш қату дегеніміз — үлкен дәретке отыра алмау. Қатты, аз және қиын шығатын нәжіс — ең көп таралған шағым. Үлкен дәретке отыру жиілігі және нәжістің консистенциясы мен көлемі әр адамда әртүрлі болатыны соншалықты, қалыпты жағдайды анықтау қиын болады. Жалпы, дәрігерлердің көбі күніне кемінде бір рет үлкен дәретке отыру жөн деп айтады.
Іш қатуды не тудырады?
Іш қатудың бірнеше ықтимал себебі бар, бірақ іш қатудың ең көп тараған себебі — талшығы аз диета. Басқа жиі кездесетін себептер: жеткіліксіз сұйықтық ішу, физикалық әрекетсіздік, түрлі дәрі-дәрмек (мысалы, анестетиктер, антацидтер, диуретиктер, т.б.), қалқанша безінің төмен қызметі және тітіркенген ішек синдромы.
Іш қату кезінде қандай тағамдық факторлар маңызды?
Талшығы мол диета, сұйықтықты көп ішу және жаттығу жасау — іш қатудың көп жағдайының тиімді рецепті. Тағамдық талшықтың жоғары деңгейі үлкен дәретке отыру жиілігі мен мөлшерін арттырады, нәжістің өту уақытын және токсиндердің нәжістен сіңуін азайтады, сондай-ақ кейбір аурулардың алдын алу факторы болатын сыңайлы. Кебек пен қара өрік іш қатуға әсіресе тиімді көмектеседі. Әдетте, бірнеше апта бойы 1/2 кесе кебек ботқасынан бастап, дозаны біртіндеп 11/2 кесеге дейін арттырған жөн. Кебек тұтынған кезде, жеткілікті сұйықтық ішуді ұмытпаңыз. Күніне кем дегенде алты-сегіз стақан су ішіңіз. Тұтас қара өрік те, қара өрік шырыны да іш жүргізетін әсерге ие. Әдетте, тиімді доза сегіз унцияны құрайды. Сонымен қатар, азық көздерінен 25 -35 грамм талшықты тұтынған жөн.
Беделді «New England Journal of Medicine» журналында жарияланған зерттеуге сәйкес, сиыр сүтін тұтыну іш қатудан зардап шегетін балалардың шамамен үштен екісінде іш қатудың себебі болады. Шамасы, бұл ересектерге де қатысты.
Іш қату кезінде қандай қоректік қоспалар маңызды?
Негізгі тағамдық қоспалар. Тиімділігі жоғары мультивитаминдер мен минералдар; D витамині 2000–5000 IU/тәулік; балық майы, ЭПҚ+ДГҚ 1000–3000 мг/тәулік.
Құрамында псиллиум бар іш жүргізетін дәрілер — іш қатуды жеңілдету үшін қолданылатын ең танымал талшық формулалары. Бұл өнімдердегі басқа талшық көздеріне псиллиум тұқымдарынан, балдырлардан, агардан, пектиннен алынған табиғи өсімдік талшықтары және карая мен гуар сияқты өсімдік шайырларынан алынған, басқаларына метилцеллюлоза және натрий карбоксиметилцеллюлозасы сияқты тазартылған полисахаридтер жатады. Бұл іш жүргізгіштер үлкен дәретке отыруды жақсартатын табиғи механизмді ең жақсы түрде қайталайды. Мөлшерлеме: жапсырмадағы нұсқауларды орындаңыз.
Сенна(Cassia senna) — стимуляторлық іш жүргізетін дәрілердің ішіндегі ең жұмсағы. Cascara sagrada (Rhamnus purshiana) және алоин (алоэ верадан алынған) қатты құрысуды, электролиттердің және сұйықтықтың азаюын және қоректік заттардың сіңірілуінің бұзылуын тудыруы мүмкін. Стимуляторлық іш жүргізетін дәрілерді іш қатудың бастапқы емі ретінде ешқашан қолданбау керек және ішектің қалыпты қызметі қалпына келгеннен кейін тоқтату керек. Мөлшерлеме: сенна және басқа стимуляторлық іш жүргізетін дәрілерді қолданған кезде, жапсырмадағы нұсқауларды орындаңыз.
Артишок жапырағының сығындысы (Cynara scolymus) созылмалы іш қату кезінде өте пайдалы. Препарат өт шығаруды арттыру арқылы әсер етеді. Өт нәжіске су тартады және жұмсақ іш жүргізетін дәрі ретінде әсер етеді. Мөлшерлеме: күніне 150–300 мг.
Бағдарламаның жұмыс істеп-істемегенін қалай білемін?
Іш қатудан айығу және қалыпты, жақсы қалыптасқан нәжістің оңай өтуі — бағдарламаның тиімді екендігінің айқын белгілері.
Осы құжаттағы ақпарат диагноз қоюға, емдеуге немесе медициналық кеңес беруге арналмаған. Ол тек ақпарат беруге арналған. Медициналық немесе денсаулыққа қатысты диагноз немесе емдеу түрлері бойынша мәселелерді дәрігеріңізбен немесе басқа денсаулық сақтау маманымен талқылаңыз. Бұл беттегі ақпарат денсаулық сақтау маманымен ақылдасудың орнын басатын құрал ретінде қарастырылмауы керек.
Фибромиалгия деген не?
Фибромиалгия кем дегенде үш анатомиялық аймақта кемінде үш ай бойы жалпы ауырсынумен немесе сіресумен және алты немесе одан көп типтік, қайталанатын ауырсыну нүктелерімен сипатталады. Сонымен қатар, ол шаршаумен, созылмалы бас ауруымен, ұйқының бұзылуымен, депрессиямен, аяқ-қолдың ұйып қалуымен немесе шаншуымен, тітіркенген ішек синдромымен және белсенділікке, стреске және ауа райы жағдайларына байланысты симптомдардың өзгеруімен байланысты болады.
Фибромиалгияға не себеп болады?
Фибромиалгияның себебі белгісіз. Фибромиалгияны емдеудің негізгі мақсаттары — серотонин деңгейін арттыру, ұйқы сапасын жақсарту және магнийдің жеткілікті деңгейін қамтамасыз ету.
Фибромиалгия кезінде қандай тағамдық факторлар маңызды?
Тазартылған қант пен аллергия тудыратын тағамдарды (ТАҒАМДЫҚ АЛЛЕРГИЯ бөлімін қараңыз) тұтынбаңыз немесе шектеңіз. Тамақпен бірге магнийді көбірек қабылдаңыз. Магнийдің ең жақсы көздері — бұршақ тұқымдастар, тофу, дәндер, жаңғақтар, дәнді дақылдар және көк жапырақты көкөністер. Балық, ет, сүт және тағамда тұтынылатын жемістердің көбінде магний аз болады. Америкалықтардың көбі магний мөлшері аз диета ұстайды, себебі олардың диетасында тазартылған азық түрлері, ет пен сүт өнімдері мол.
Фибромиалгия кезінде қандай тағамдық қоспалар маңызды?
Негізгі тағамдық қоспалар. Тиімділігі жоғары мультивитаминдер мен минералдар; D витамині 2000–5000 IU/тәулік; балық майы, ЭПҚ+ДГҚ 1000–3000 мг/тәулік.
5-гидрокситриптофан (5-HTP) маңызды нейротрансмиттер серотонинге айналады. 5-HTP пайдалы болады, себебі серотонин тапшылығы фибромиалгиямен байланысты. Бір қос жасырын зерттеуде фибромиалгиямен ауыратын елу пациентке күніне үш рет 5-HTP (100 мг) немесе плацебо берілді. 5-HTP қабылдаған топта симптомдардың айтарлықтай жақсарғаны байқалды. Керісінше, плацебо тобында іс жүзінде ешқандай жақсару байқалмады. Барлық симптом санаттарында жақсарулар байқалды: ауырсыну аймақтарының саны, таңғы сіресу, ұйқы режимдері, мазасыздық және шаршау. 5-HTP отыз күн ішінде өте жақсы нәтижелер берсе де, тоқсан күн қолданғаннан кейін одан да жақсы нәтижелерге қол жеткізіледі. Мөлшерлеме: күнде үш рет 50–100 мг.
Магний энергия өндірісі, протеин түзілуі және жасуша репликациясы сияқты көптеген жасушалық функциялар үшін өте маңызды. Фибромиалгиямен ауыратын пациенттерде магний деңгейінің төмендігі жиі кездеседі. Магний қоспалары фибромиалгияны емдеу кезінде өте жақсы нәтижелер көрсетті. Мөлшерлеме: магний (цитрат, малат, фумарат, сукцинат, аспартат немесе глицинат) күнде үш рет 150–250 мг.
Шайқурай (Hypericum perforatum) сығындысы көңіл-күйді және ұйқы сапасын жақсарту қабілетіне байланысты фибромиалгияға жиі көмектеседі. Мөлшерлеме: (гиперицин мөлшері 0,3%) күнде 900–1800 мг. Шайқурай сығындысын 5-HTP және магниймен бірге қолдануға болады.
Бағдарламаның жұмыс істеп-істемегенін қалай білемін?
Адамдардың көбі бағдарламаның алғашқы 3-7 күнінде ұйқы сапасының жақсарғанын, энергия деңгейінің артқанын және ауырсыну тудыратын триггер нүктелерінің азайғанын қоса алғанда, айтарлықтай жақсарғанын хабарлайды.
Осы құжаттағы ақпарат диагноз қоюға, емдеуге немесе медициналық кеңес беруге арналмаған. Ол тек ақпарат беруге арналған. Медициналық немесе денсаулыққа қатысты диагноз немесе емдеу түрлері бойынша мәселелерді дәрігеріңізбен немесе басқа денсаулық сақтау маманымен талқылаңыз. Бұл беттегі ақпарат денсаулық сақтау маманымен ақылдасудың орнын басатын құрал ретінде қарастырылмауы керек.
Тағамдық аллергия деген не?
Тағамдық аллергия немесе төзімсіздік белгілі бір тағамды тұтынғаннан кейін жағымсыз реакция пайда болған кезде орын алады. Аллергиялық реакция иммундық жүйе арқылы жүзеге асырылуы (басқарылуы және әсерленуі) немесе жүзеге аспауы мүмкін. Аллергиялық реакция протеиннен, крахмалдан немесе тағамның басқа компонентінен немесе тағамның құрамындағы ластаушы заттардан (бояғыштар, консерванттар, т.б.) пайда болуы мүмкін. Тағамдық аллергия түрлі симптомдармен және денсаулыққа қатысты мәселелермен байланысты:
Асқазан-ішек жолдары |
Ауыз қуысының жарасы, целиакия ауруы, созылмалы диарея, он екі елі ішектің жарасы, гастрит, тітіркенген ішек синдромы, сіңірілудің бұзылуы, ойық жаралы колит |
Несеп-жыныстық |
Түнгі энурез, қуықтың созылмалы инфекциялары, нефроз |
Иммундық |
Созылмалы инфекциялар, жиі құлақ инфекциялары |
Менталдық/эмоциялық |
Мазасыздық, депрессия, гиперактивтілік, зейін қоя алмау, ұйқысыздық, ашушаңдық, сананың шатасуы, тұлғаның өзгеруі, құрысулар |
Тірек-қимыл жүйесі |
Бурсит, буын қақсауы, белдің төменгі бөлігінің қақсауы |
Тыныстық |
Астма, созылмалы бронхит, ысқырықты дем алу |
Терi |
Безеу, экзема, бөртпе, қышу, тері бөртпесі |
Басқасы |
Аритмия, ісіну, естен тану, шаршау, бас ауруы, гипогликемия, мұрынның немесе тамақтың қышуы, бас сақинасы, синусит |
Тағамдық аллергияның себебі неде?
Тағамдық аллергия көбінесе тұқым қуалады. Кейбір тағамдық аллергиялар емделмейді, сондықтан өмір бойы тағамнан бас тарту қажет болады. Басқалары циклдік болады және стрестен немесе тамақтың қайталанатын әсерінен, ас қорытудың нашарлауынан және ішек тосқауылының тұтастығының бұзылуынан туындаған иммундық жүйенің функциясындағы өзгерістерді көрсетеді.
Классикалық тағамдық аллергия жұтылған тағамдағы молекула антиген, яғни антиденемен байланыса алатын зат ретінде әрекет еткенде пайда болады. Антиденелер — бөгде заттармен, бұл жағдайда антигендермен байланысатын лейкоциттер шығаратын ақуыз молекулалары. Тағамдық антиген IgE (Е иммуноглобулині) деп аталатын аллергиялық антиденелерге байланысады. IgE — мастоциттер мен базофилдер деп аталатын арнайы лейкоциттерге байланысатын арнайы иммуноглобулиндер (протеиндер). IgE және тағамдық антиген мастоцитке немесе базофилге байланысқан кезде, ол гистаминдердің бөлінуін тудырады, ал бұл ісіну мен қабынуға әкеледі.
Тағамдық аллергия кезінде қандай тағамдық факторлар маңызды?
Аллергенсіз диета тағамдық аллергияны анықтау үшін пайдалы. Элиминациялық диетада жиі тұтынылатын тағамдар диетадан алынып тасталады және гипоаллергенді тағамдармен, сирек тұтынылатын тағамдармен немесе арнайы гипоаллергенді формулалармен ауыстырылады. Аллергенді тағамдарды неғұрлым аз тұтынсаңыз, элиминациялық диетаны қолдану арқылы диагноз қою соғұрлым оңай болады. Стандартты элиминациялық диетаға бағлан еті, тауық еті, картоп, күріш, банан, алма және қырыққабат тұқымдас көкөністер (қырыққабат, брюссель қырыққабаты, брокколи, т.б.) кіреді. Қолайлы элиминациялық диетаның нұсқалары бар. Дегенмен, аллергия тудыруы мүмкін кез келген тағамды диетаңыздан алып тастау өте маңызды.
Элиминация кезеңінде Natural Factors компаниясының ішек жолына мақсатты қоректі қамтамасыз ететін ұнтақты сусын қоспасы RevitalX препаратын да пайдалануыңызға болады. Аллерген тудыру потенциалы төмен формула тағамдық аллергиясы бар адамдар үшін арнайы жасалған, бірақ барлық адамға жарамды. Ол дене саулығы мен асқазан-ішек жолдарының саулығын сақтау үшін витаминдер мен минералдардың, фитохимиялық заттардың және пробиотиктердің балансты деңгейлерін қамтамасыз етеді. Элиминациялық диетаның негізгі компоненті ретінде қолданылған кезде, RevitalX күніне екі рет қабылданады. RevitalX сумен немесе шырынмен дайындалады (жаңа сығылған көкөніс шырынын пайдаланған жөн) немесе оны жеміс смузиі ретінде жасауға болады.
Элиминациялық диетаны кем дегенде 10 күн ұстаныңыз. Егер симптомдар тағамға сезімталдықпен байланысты болса, олар әдетте осы уақыт ішінде жоғалады. Егер симптомдар жойылмаса, оған элиминациялық диетадағы тағамға реакция себеп болуы мүмкін. Ондай жағдайда, одан да қатаң диетаны ұстану қажет.
Элиминациялық диета кезеңінен кейін, екі күн сайын жеке тағамдар диетаға қайта енгізіледі. Әдістер екі күн сайын бір тағамды қайта енгізуден бастап, бір немесе екі тамақ ішкен сайын бір тағамды қайта енгізуге дейін әртүрлі болады. Әдетте, бір апталық «тазартудан» кейін, пациентте тітіркендіргіш тағамдарға сезімталдық жоғарылайды.
Аллергенді тағамдарды қайта енгізу әдетте бұрынғыға қарағанда ауыр немесе байқалатын симптомға әкеледі. Тағамдардың қашан қайта енгізілгенін және одан кейін қандай симптомдар пайда болғанын сипаттайтын мұқият және егжей-тегжейлі жазба сақталуы керек. Аллергендерді диетаңызға қайта енгізген кезде білек пульсін бақылау өте пайдалы болуы мүмкін, себебі аллергенді тағамды жеген кезде пульсте өзгерістер болуы мүмкін.
Тағамдық аллергиясы бар адамдарға арналған табиғи өнімдер
Негізгі тағамдық қоспалар. Тиімділігі жоғары мультивитаминдер мен минералдар; D витамині 2000–5000 IU/тәулік; балық майы, ЭПҚ+ДГҚ 1000–3000 мг/тәулік.
Ас қорыту ферменттері, әсіресе ірі аллергенді тағам протеиндерін ұсақ гипоаллергенді пептидтерге ыдырата алатын протеолитикалық ферменттері бар ферменттер пайдалы болуы мүмкін. Бұл ферменттерге ұйқы безі протеазалары химотрипсин және трипсин, бромелайн (ананас ферменті), папаин (папайя ферменті), саңырауқұлақ протеазалары және серратиа пептидаза (жібек құрты ферменті) жатады.
Көк шай сығындысы гистаминнің бөлінуін және басқа аллергиялық механизмдерді басатыны дәлелденген. Оның тағамдық аллергендерге аллергиялық жауаптарды азайтуда пайдалы әсері болуы мүмкін, бірақ бұл салада зерттеулер жүргізілген жоқ. Мөлшерлеме: көк шай сығындысы (80-90% полифенолдар) — күніне 150–300 мг.
Бағдарламаның жұмыс істеп-істемегенін қалай білемін?
Тағамдық аллергияның нақты белгісі — элиминациялық диета кезінде тағамдық аллергиямен байланысты кез келген симптомның жоғалуы.
Осы құжаттағы ақпарат диагноз қоюға, емдеуге немесе медициналық кеңес беруге арналмаған. Ол тек ақпарат беруге арналған. Медициналық немесе денсаулыққа қатысты диагноз немесе емдеу түрлері бойынша мәселелерді дәрігеріңізбен немесе басқа денсаулық сақтау маманымен талқылаңыз. Бұл беттегі ақпарат денсаулық сақтау маманымен ақылдасудың орнын басатын құрал ретінде қарастырылмауы керек.
Подагра деген не?
Подагра — биологиялық сұйықтықтардағы зәр қышқылының (пуриннің ыдырауының түпкі өнімі, ДНҚ мен РНҚ-ның құрылымдық бірліктерінің бірі) жоғары деңгейлерінен туындайтын артриттің кең таралған түрі. Подагра кезінде зәр қышқылының кристалдары буындарда, сіңірлерде, бүйректерде және басқа тіндерде жиналады, онда олар айтарлықтай қабыну мен зақым келтіреді.
Бас бақайдың бірінші буыны алғашқы ұстамалардың жартысына жуығында зақымданады, ал подаграмен ауыратын адамдардың тоқсан пайыздан астамы аурудың белгілі бір кезеңінде ықпал етеді. Ұстама дамыған сайын қызба мен қалтырау пайда болады. Алғашқы ұстамалар әдетте түнде пайда болады және әдетте артық жеу, алкоголь ішу, жарақат және белгілі дәрі-дәрмекті (негізінен химиялық-терапиялық препараттар, кейбір диуретиктер, аспирин және ниациннің жоғары дозалары) қолдану сияқты белгілі бір оқиғадан бұрын болады.
Подаграға ен себеп болады?
Подагра зәр қышқылы синтезінің артуынан, зәр қышқылын шығару қабілетінің төмендеуінен немесе зәр қышқылының шамадан тыс өндірілуі мен жеткіліксіз шығарылуынан туындайды. Подаграны туғызатын алкоголь ішу, пурині мол азық түрлері (органикалық ет түрлері, ет, ашытқы, құс еті, т.б.), іш майлар, тазартылған көмірсулар және артық калория сияқты бірқатар тағамдық фактор белгілі.
Подагра кезінде қандай тағамдық факторлар маңызды?
Подаграны ұзақ уақыт бойы емдеудің негізгі диеталық емі пурин мөлшері аз диета болды. Пурині мол тағамдарды рационнан толығымен алып тастау керек. Оларға органикалық ет түрлері, ет, жұмсақденелілер, ашытқы (сыра және нан ашытқылары), майшабақ, сардина, скумбрия және анчоус жатады. Сонымен қатар, құрамында орташа деңгейде протеин бар азық түрлерін азырақ жеу керек. Оларға кептірілген бұршақ дақылдары, шпинат, спаржа, балық, құс еті және саңырауқұлақтар жатады.
Тазартылған көмірсуларды, фруктозаны және қаныққан майларды барынша аз тұтыну керек. Қарапайым қанттар (тазартылған қант, бал, үйеңкі шәрбаты, жүгері шәрбаты, фруктоза, т.б.) зәр қышқылының өндірілуін арттырады, ал қаныққан майлар оның шығарылуын азайтады. Диетаңызда қарапайым қанттарға қарағанда бұршақ тұқымдастар, дәнді дақылдар және көкөністер сияқты күрделі көмірсуларға басымдық беру керек.
Көп мөлшерде сұйықтық ішу зәрді сұйылтуға және зәр қышқылын шығаруға көмектеседі. Сонымен қатар, зәрді сұйылту бүйрек тастарының пайда болу қаупін азайтады. Күн сайын кемінде 48 унция су ішіңіз.
Шие, көкжидек және басқа қою қызыл-көк түсті жидектер подаграмен күресуге көмектеседі және олардың флавоноидтары мол. Күніне жарты фунт жаңа піскен немесе консервіленген шие жеу зәр қышқылы деңгейін өте тиімді төмендететіні және подагра ұстамаларының алдын алатыны дәлелденген. Флавоноидтары мол жидектерді тұтынумен қатар, көкжидек, жүзім дәндері немесе қарағай қабығының сығындыларын пайдалануға болады. Бұл флавоноидтары мол сығындылардың ұсынылатын әдеттегі мөлшерлемесі — күніне 150–300 мг.
Подагра кезінде қандай қоректік қоспаларды қабылдау керек?
Негізгі тағамдық қоспалар. Тиімділігі жоғары мультивитаминдер мен минералдар; D витамині 2000–5000 IU/тәулік;балық майы, ЭПҚ+ДГҚ 1000–3000 мг/тәулік.
Флавоноидтары мол сығындылар. Төмендегілердің біреуін таңдаңыз:
Құрамында балдыркөкке ғана тән дәмі мен иісіне, сондай-ақ дәрілік қасиеттеріне себеп болатын 85% 3-n-бутилфталид (3-n-бутилфталид) бар стандартталған балдыркөк сығындысы подаграны емдеуде айтарлықтай тиімділік көрсетті. Ұсынылатын мөлшерлеме: күніне екі рет 75–150 мг.
Celadrin — қабынуды азайтатын арнайы цетилденген, эфирленген майлы қышқылдардың табиғи матрицасы. Celadrin® препаратының табиғи өнім ретіндегі бірегей қасиеттеріне әлемге әйгілі «Ревматология журналында» жарияланған клиникалық зерттеулерде көрсетілгендей, теріс әсерлерсіз қабыну мен ауырсынуды тез азайту мүмкіндігі кіреді. Крем және капсула түрінде қолжетімді Celadrin® клиникалық тұрғыдан айтарлықтай нәтиже беретіні дәлелденген. Celadrin® кремін қажет болған жағдайда зақымдалған жерлерге жағуға болады. Ішке қабылдауға арналған мөлшерлеме — күніне үш жұмсақ желатин капсуласы.
Бағдарламаның жұмыс істеп-істемегенін қалай білемін?
Мақсат — подагра ұстамаларының жиілігі мен ауырлығын азайту.
Осы құжаттағы ақпарат диагноз қоюға, емдеуге немесе медициналық кеңес беруге арналмаған. Ол тек ақпарат беруге арналған. Медициналық немесе денсаулыққа қатысты диагноз немесе емдеу түрлері бойынша мәселелерді дәрігеріңізбен немесе басқа денсаулық сақтау маманымен талқылаңыз. Бұл беттегі ақпарат денсаулық сақтау маманымен ақылдасудың орнын басатын құрал ретінде қарастырылмауы керек.
Жүрек-қан тамырларының саулығы деген не?
Жүрек-қан тамырлары жүйесі жүрек пен қан тамырларынан тұрады. Оның негізгі қызметі — дененің барлық жасушасына оттегі мен маңызды қоректік заттарды жеткізу, сондай-ақ жасуша қалдықтарын шығаруды жеңілдету.
Сау жүрек үшін ол дұрыс күшпен және ырғақпен жұмыс істеуі керек, ал сау қан тамырлары қалыпты қан қысымын ұстап тұруға және оттегі мен қоректік заттарды жеткізуге жауапты.
Жүрек пен қан тамырларының саулығына не әсер етеді?
Жүрек пен қан тамырларының саулығына ең үлкен қауіп — атеросклероз, яғни артерия қабырғаларының қатайуы және артериялық түйіншектердің жиналуы. Сондықтан жүрек-қан тамырлары саулығын сақтау атеросклерозбен байланысты әртүрлі қауіп факторларын жоюға назар аударуды қамтиды. Қауіп факторлары екі негізгі санатқа бөлінеді: негізгі қауіп факторлары және басқа қауіп факторлары.
(Ескертпе: осы тақырыптар бойынша қосымша ақпаратты «Холестеринді сақтау» және «Қан қысымын сақтау» бөлімдерінен қараңыз).
Атеросклероздың қауіп факторлары
Негізгі қауіп факторлары:
Басқа қауіп факторлары
Жүрек пен қан тамырларының саулығы үшін қандай тағамдық факторлар маңызды?
Жүрек пен қан тамырларының саулығын жақсартуға арналған негізгі тағамдық ұсыныстар:
Жүрек пен қан тамырларының саулығы үшін қандай қоректік қоспаларды қабылдауым керек?
Негізгі тағамдық қоспалар. Тиімділігі жоғары мультивитаминдер мен минералдар; D витамині 2000–5000 IU/тәулік; балық майы, ЭПҚ+ДГҚ 1000–3000 мг/тәулік.
Долана (Crataegus sp.), жүзім дәнінің немесе қарағай қабығының сығындысыжүрек пен қан тамырларын қорғау үшін аса маңызды әсерлерге ие флавоноидтарды қамтиды. Олар жүрек-қан тамырлары жүйесіне қатысты кез келген мәселе бойынша қажетті қолдау көрсетеді. Жақсы нәтижеге қол жеткізу үшін сығындыларды пайдаланыңыз, мен күніне үш рет 100-250 мг мөлшерлемеде 10% процианидиндері немесе 1,8% витексині бар долана сығындыларын ұсынамын. Әйтпесе жүзім дәні сығындысының немесе қарағай қабығы сығындысының мөлшерлемесі — күніне 150–300 мг.
Магний қалыпты жүрек ырғағын сақтауда және коронарлық артериялардың спазмдарының алдын алуда маңызды рөл атқарады. Магний коронарлық артерияларды босаңсыту арқылы жүрек бұлшықетіне оттегінің жеткізілуін жақсартады, сонымен қатар жүрек бұлшықетінде энергия өндірісін арттырады. Мөлшерлеме: күніне үш рет 150–250 мг магний. Аспартат, цитрат және малат түрінде байланысқан магний жақсы сіңуіне байланысты оксид түрінде байланысқан магнийге қарағанда жөн болады.
Карнитин — жүрек бұлшықетінде энергия өндіруде маңызды рөл атқаратын витаминге ұқсас қосылыс. Бірнеше клиникалық зерттеуде карнитиннің стенокардияны жеңілдететіні және жаттығуларға төзімділікті және жүрек қызметін жақсартатыны анықталды. Күніне 1500 мг қабылдаңыз.
Q10 коэнзимі (CoQ10), карнитин сияқты, жүректегі энергия өндірісінде де маңызды рөл атқарады. Q10 коэнзимінің төмен деңгейі жүрек-қан тамырлары аурулары бар немесе холестеринді төмендететін дәрілерді қабылдайтын адамдарда жиі кездеседі. Мөлшерлеме: күніне 200–300 мг.
Бағдарламаның жұмыс істеп-істемегенін қалай білемін?
Жүрек саулығын адам тап болған мәселеге қарай әртүрлі жолмен басқаруға болады. Мысалы, физикалық күш салу кезіндегі ентігу дәрежесі көбінесе жүрек пен қан тамырларының қызметімен байланысты.
Осы құжаттағы ақпарат диагноз қоюға, емдеуге немесе медициналық кеңес беруге арналмаған. Ол тек ақпарат беруге арналған. Медициналық немесе денсаулыққа қатысты диагноз немесе емдеу түрлері бойынша мәселелерді дәрігеріңізбен немесе басқа денсаулық сақтау маманымен талқылаңыз. Бұл беттегі ақпарат денсаулық сақтау маманымен ақылдасудың орнын басатын құрал ретінде қарастырылмауы керек.
Тітіркенген ішек синдромы деген не?
Тітіркенген ішек синдромы (IBS) — құрылымдық ақаулармен қатар жүрмейтін тоқ ішек функциясының бұзылуы. Тітіркенген ішек синдромы (IBS) төмендегі белгілердің комбинациясымен сипатталады: іштің ауыруы немесе кебуі; ішек функциясының өзгеруі, іш қату немесе диарея; тоқ ішекте шырыштың көп бөлінуі; диспепсиялық симптомдар (метеоризм, жүрек айну, анорексия); әртүрлі дәрежедегі мазасыздық немесе депрессия. Тітіркенген ішек синдромын меңзейтін симптомдарыңыз бар болса, дәл диагноз қойдыру үшін дәрігерге қаралыңыз.
Тітіркенген ішек синдромының себебі неде?
Тітіркенген ішек синдромының төрт негізгі себебі болуы мүмкін: стресс, тағамдық талшықтың жеткіліксіздігі, тағамдық аллергия және диетада қанттың тым көп болуы. Стресс тоқ ішектің қозғалғыштығын (асқорыту жолы арқылы тағамды жылжытатын ішектің ырғақты жиырылуы) арттырады және іштің ауыруы мен ішек қызметінің нашарлауына әкеледі.
Тітіркенген ішек синдромы кезінде қандай тағамдық факторлары маңызды?
Тағамдық талшық тоқ ішектің дұрыс жұмысына ықпал етеді. Іші қататын пациенттер диареямен ауыратын пациенттерге қарағанда тағамдық талшықтарға әлдеқайда жақсы реакция береді. Кейбір адамға дәнді дақылдардан гөрі жемістер мен көкөністерден алынатын талшықтарды тұтынуды арттыру көп пайда беруі мүмкін.
Тағамдық аллергия тітіркенген ішек синдромының себебі ретінде 1900 жылдардың басынан бері белгілі. Жақында жүргізілген зерттеулерде тітіркенген ішек синдромы бар пациенттердің көбінде (шамамен үштен екісінде) кемінде бір тағамдық аллергия, ал кейбіреулерінде бірнеше аллергия бар екені анықталды. Ең көп таралған аллергендер — сүт өнімдері (қырықтан қырық төрт пайызға дейін) және глютені бар дәнді дақылдар (қырықтан алпыс пайызға дейін). Көп пациент элиминациялық диеталарды қолданған кезде жағдайларының айтарлықтай жақсарғанын хабарлады (толығырақ ақпаратты «ТАҒАМДЫҚ АЛЛЕРГИЯ» бөлімінен қараңыз).
Тазартылған қанты мол тағамдарды жеу тітіркенген ішек синдромының дамуына ықпал етуі мүмкін. Қант мөлшері жоғары тамақты ішкен соң, асқазан-ішек жолдарының қалыпты ырғақты жиырылуы баяулайды және кейбір жерде мүлдем тоқтайды. Америка Құрама Штаттарында тітіркенген ішек синдромының таралуына ықпал ететін ең жиі кездесетін фактор тазартылған қанты мол диета болуы мүмкін.
Тітіркенген ішек синдромы кезінде қандай қоректік қоспалар маңызды?
Негізгі тағамдық қоспалар. Тиімділігі жоғары мультивитаминдер мен минералдар; D витамині 2000–5000 IU/тәулік; балық майы, ЭПҚ+ДГҚ 1000–3000 мг/тәулік.
Псиллиум қабығы, гуар шайыры немесе пектин сияқты еритін тағамдық талшық жеке немесе бірге қолданылса, өте пайдалы болуы мүмкін. Мөлшерлеме: жатар алдында 3-5 грамм.
RevitalX — Natural Factors компаниясының тиімділігі жоғары, көп ингредиенттен тұратын ұнтақ түріндегі сусын қоспасы. Ол асқазан-ішек жолдарының шырышты қабығының саулығын сақтау және детоксикацияны жақсарту үшін маңызды қоректік заттардың тамаша көзін қамтамасыз ететіндей етіп арнайы жасалған. Ол гипоаллергенді вегетариандық протеиннің тамаша көзі және оның асқорыту жүйесінің саулығын сақтайтын пайдалы қоректік заттар, пробиотиктер және өсімдік компоненттері бар. Мөлшерлеме: күніне бір немесе екі рет.
Ішекте еритін қабықпен қапталған, жалбыз майлы капсулалардың тітіркенген ішек синдромын өте тиімді емдейтіні дәлелденген. Мөлшерлеме: күніне үш рет бір немесе екі капсула, тамақтан жиырма минут бұрын.
Lactobacillus acidophilus және Bifidobacteria тұқымдас бактерияларды қамтитын пробиотикалық қоспалар тітіркенген ішек синдромы және басқа асқазан-ішек аурулары кезінде өте маңызды. Мөлшерлеме: күніне 5-20 миллиард тірі бактериямен қамтамасыз ететін қоспаны қабылдаңыз.
Артишок сығындысының тітіркенген ішек синдромы кезінде өте пайдалы екені дәлелденген. Мұны тітіркенген ішек синдромына байланысты симптомдарды қоса алғанда, әртүрлі асқорыту жүйесінің бұзылыстары бар пациенттерге жүргізілген бірнеше зерттеудің нәтижелері растайды. Артишок сығындысы іштің ауыруы, кебулер, іш қату, тәбеттің жоғалуы және жүрек айнуы кезінде ең тиімді болатын сыңайлы. Мөлшерлеме: күніне үш рет 300–600 мг.
Бағдарламаның жұмыс істеп-істемегенін қалай білемі?
Тітіркенген ішек синдромының әдеттегі симптомдарының бірізді және тұрақты жақсаруы — пайдасының айқын белгісі.
Осы құжаттағы ақпарат диагноз қоюға, емдеуге немесе медициналық кеңес беруге арналмаған. Ол тек ақпарат беруге арналған. Медициналық немесе денсаулыққа қатысты диагноз немесе емдеу түрлері бойынша мәселелерді дәрігеріңізбен немесе басқа денсаулық сақтау маманымен талқылаңыз. Бұл беттегі ақпарат денсаулық сақтау маманымен ақылдасудың орнын басатын құрал ретінде қарастырылмауы керек.
Иммунитет деген не?
Иммунитет — иммундық жүйенің қызметі. Иммундық жүйені қолдау және күшейту — суық тию, тұмау және басқа да инфекцияларға қарсы тұру қабілетін арттырып, оларға бейімділікті азайтудың ең маңызды қадамдарының бірі болуы мүмкін. Иммундық жүйені сау ұстауға салауатты өмір салтын ұстану, стресті басқару, жаттығу жасау, дұрыс тамақтану және қоректік қоспалар мен шөптерді дұрыс пайдалану кіреді.
Егер сіз төмендегі сұрақтардың біреуіне «иә» деп жауап берсеңіз, иммундық жүйеңізге қолдау қажет:
Иммунитеттің төмендеуіне не себеп болады?
Иммундық жүйенің саулығы адамның эмоциялық жағдайына, стресс деңгейіне, өмір салтына, тамақтану әдеттеріне және қоректік мәртебесіне айтарлықтай әсер етеді. Қоректік заттардың жетіспеушілігі — иммундық жүйенің әлсіреуінің ең көп таралған себебі. Клиникалық және эксперименттік зерттеулердің басым көпшілігінде кез келген қоректік заттың жетіспеушілігі иммундық жүйені айтарлықтай әлсіретуі мүмкін екені көрсетіледі.
Стресс те иммунитетті төмендетеді. Стресті тиімді басқару үшін шаралар қолданыңыз. «Стресс» бөлімін қараңыз.
Әлсіреген иммундық жүйе үшін қандай тағамдық факторлар маңызды?
Иммундық жүйенің оңтайлы жұмысы үшін (1) жемістер, көкөністер, дәнді дақылдар, бұршақ тұқымдастар, дәндер және жаңғақтар сияқты табиғи азығы мол, (2) май мен тазартылған қант мөлшері аз, (3) протеиннің жеткілікті, бірақ шамадан тыс емес мөлшерін қамтитын дұрыс тамақтану өте маңызды. Сонымен қатар, иммундық жүйенің оңтайлы жұмысы үшін адам күніне бес-алты стақан су (240 мл) (таза су болғаны жөн) ішуі керек.
Иммундық жүйеміз үшін ең зиянды азық компоненттерінің бірі — қант. Бір зерттеуде глюкоза, фруктоза, сахароза, бал және пастерленген апельсин шырыны түріндегі 100 грамм (шамамен 3,5 унция) көмірсулар порциясын тұтыну лейкоциттердің (нейтрофилдердің) бактерияларды жұтып, жою қабілетін айтарлықтай төмендететіні анықталды.
Иммундық жүйені нығайтуға көмектесетін ең маңызды азық компоненттерінің бірі — каротиндер. Каротині мол азыққа қою жасыл көкөністер сияқты түрлі түсті көкөністер; сары және қызғылт асқабақ, сәбіз, батат және тәтті картоп; сондай-ақ қызыл бұрыш пен қызанақ жатады.
Иммундық жүйенің қалыпты жұмысына пайдалы басқа азықтарға қырыққабат тұқымдас көкөністер (брокколи, Брюссель қырыққабаты, қырыққабат, гүлді қырыққабат, жаңғақ көкөністері, кале қырыққабаты, қыша, шалғам және шалқан көкөністері), флавоноидтары мол жидектер, сарымсақ пен пияз және Иерусалим артишогы жатады.
Иммундық жүйем әлсіреген жағдайда қандай қоректік қоспаларды қабылдауым керек?
Негізгі тағамдық қоспалар. Тиімділігі жоғары мультивитаминдер мен минералдар; D3 витамині 2000–5000 IU/тәулік; балық майы, ЭПҚ+ДГҚ 1000–3000 мг/тәулік.
Мультивитаминдер мен минералдарды қамтитын, тиімділігі жоғары формула — иммундық жүйеге қоректік қоспалармен көмектесудің алғашқы қадамы, себебі ол кез келген жасырын қоректік кемшіліктерді жояды.
D витамині — иммундық жүйенің саулығы үшін әсіресе маңызды. Қанындағы D витаминінің деңгейі 38 нг/мл-ден кем адамдарда жоғарғы тыныс алу жолдарының инфекциялары деңгейі жоғары адамдарға қарағанда екі есе жоғары болады. Клиникалық зерттеулерде D витаминінің суық тию мен тұмау қаупін азайту қабілеті расталды. D витаминінің оңтайлы деңгейін қамтамасыз ету үшін денсаулық сақтау саласындағы сарапшылардың көбі қазір тәулігіне 2000–5000 IU қабылдауды ұсынады.
300-ден астам ғылыми зерттеулерде эхинацеяның иммундық жүйенің жұмысына айтарлықтай әсер ететіні анықталды, бірақ барлық клиникалық зерттеулерде оң нәтиже болмады. Эхинацея бойынша клиникалық зерттеулердің аралас нәтижелері белсенді ингредиенттердің жетіспеушілігіне немесе жеткіліксіз мөлшеріне байланысты болуы мүмкін. Эхинамид® — эхинацеяның иммундық жүйеге қатысты әсеріне жауапты белсенді қосылыстардың үш негізгі тобының жоғары деңгейін қамтамасыз ететін патенттелген, клиникалық тұрғыдан дәлелденген өнім. Жапсырмадағы нұсқауларды орындаңыз.
Wellmune — бірнеше қос жасырын зерттеуде иммунитетті күшейтетіні және суық тию мен тұмаудың алдын алатыны дәлелденген наубайхана ашытқысынан алынған арнайы бета-глюкан препараты. 90 күн бойы зерттеу қатысушылары күн сайын 500 мг Wellmune немесе плацебо қабылдады. Осы зерттеу нәтижелерінің бірінде Wellmune тобы былай деп хабарлады:
Майтаке, шиитаке, рейши және кордицепс сияқты дәрілік саңырауқұлақтар иммунитетті айтарлықтай күшейтеді. Бұл әрекеттің көп бөлігі бета-глюкандардың болуына байланысты. Көптеген эксперименттік және клиникалық зерттеулерде саңырауқұлақ бета-глюкандарының лейкоциттерді іске қосатыны анықталды. Жапсырмадағы нұсқауларды орындаңыз.
Пробиотиктер — құрамында лактобациллалар мен бифидобактериялар сияқты бактериялар бар денсаулықты нығайтатын бактериялық препараттар. Бұл препараттар иммундық жүйені нығайтудың құнды құралы бола алады. Күн сайын 6–12 миллиард тірі колония түзетін бірлікті (CFU) қабылдаңыз.
Ұсыныстардың тиімді болып-болмағанын қалай білемін?
Суық тию және басқа вирустық инфекциялар азаяды, ауру кезеңдері қысқарады және инфекцияларға жалпы төзімділік жақсарады.
Осы құжаттағы ақпарат диагноз қоюға, емдеуге немесе медициналық кеңес беруге арналмаған. Ол тек ақпарат беруге арналған. Медициналық немесе денсаулыққа қатысты диагноз немесе емдеу түрлері бойынша мәселелерді дәрігеріңізбен немесе басқа денсаулық сақтау маманымен талқылаңыз. Бұл беттегі ақпарат денсаулық сақтау маманымен ақылдасудың орнын басатын құрал ретінде қарастырылмауы керек.
Асқазанның асты қорытпауы деген не?
Асқазанның асты қорытпауы — ойық жарамен байланысты емес асқазан-ішек жолдарының жоғарғы мүшелерінің проблемаларын және (немесе) қыжылды сипаттау үшін қолданылатын кең таралған термин. Ас қорытудың ұқсас симптомдарын сипаттау үшін қолданылатын медициналық терминдерге ойық жаралы емес диспепсия (ЖЕД) және гастроэзофагеальды рефлюкс ауруы (ГЭРА) жатады.
Ас қорыта алмау симптомдарына ГЭРА симптомдары (қыжыл және (немесе) іштің жоғарғы бөлігінің ауыруы), сондай-ақ жұту кезінде қиналу, тамақтан кейінгі қысым немесе ауырлық сезімі, тамақтан кейін кебу сезімі, асқазанда немесе іште ауырсыну мен түйілу және тітіркенген ішек синдромының (ТІС) барлық симптомдары кіруі мүмкін.
Ас қорыта алмау себебі не?
Ас қорыта алмау симптомдары көбінесе асқазан сөлінің өңешке кері ағып кетуінен туындайды, осылайша жоғары қарай таралатын және жатқанда күшейетін күйдіру сезімі пайда болады. Асқазан сөлінің бұл кері ағуы іш қуысының қысымын арттыратын факторлардан (мысалы, артық тамақтану, семіздік), бұл асқазанның ішіндегісінің жоғары көтерілуіне әкеледі немесе өңеш сфинктерінің тонусын төмендететін факторлардан (мысалы, диафрагмалық жарық, кофе тұтыну) туындауы мүмкін.
Ас қорыта алмау кезінде қандай тағамдық факторлар маңызды?
Ас қорыта алмаудың жиі кездесетін себептеріне шамадан тыс тамақтану, семіздік, кофе, шоколад, қуырылған тағамдар, газдалған сусындар және алкоголь жатады.
Ас қорыта алмау кезінде қандай қоректік қоспалар қабылдауым керек?
Негізгі тағамдық қоспалар. Тиімділігі жоғары мультивитаминдер мен минералдар; D витамині 2000–5000 IU/тәулік; балық майы, ЭПҚ+ДГҚ 1000–3000 мг/тәулік.
Кальций карбонаты мен кальций цитратын кейде қыжылды басу үшін антацидтер ретінде қолдануға болады. Ұсынылатын бір реттік мөлшерлеме — 500–1000 мг.
Артишок жапырағының сығындысы(Cynara scolymus) ас қорыту және бауырды қолдау құралы ретінде ұзақ уақыт бойы қолданылып келеді. Ол ойық жаралы емес диспепсияны және басқа да функциялық асқазан-ішек ауруларын емдеуде пайдалы болуы мүмкін. 13-18% кофеилхин қышқылын қамтитындай стандартталған сығынды бойынша тиісті мөлшерлеме — күніне үш рет тамақпен бірге 160–320 мг.
Асқазанда ыдырауына жол бермейтін, бірақ аш және тоқ ішектерге жететін, ішекте еритін жалбыз майы капсулалары ас қорыта алмау кезінде көмектесе алады. Ішекпен еритін қабықпен қапталған капсулаларда жалбыз майы бар препараттар ас қорыта алмауды тиімді емдейтіні дәлелденген. Мөлшерлеме: тамақтанудан жиырма минут бұрын күніне үш рет бір немесе екі капсула қабылдаңыз.
Мия тамырының деглицирризинаты — ішек шырышты қабығының жазылуын тиімді жеделдететін арнайы мия тамырының сығындысы. Асқазан рефлюксіне байланысты өңештің айтарлықтай тітіркенуі кезінде, тамақтанудан жиырма минут бұрын бір немесе екі 380 мг DGL шайнайтын таблеткасын шайнаңыз.
Бағдарламаның жұмыс істеп-істемегенін қалай білемін?
Ас қорытудың жақсаруы және симптомдардың азаюы — жақсарудың айқын белгілері.
Осы құжаттағы ақпарат диагноз қоюға, емдеуге немесе медициналық кеңес беруге арналмаған. Ол тек ақпарат беруге арналған. Медициналық немесе денсаулыққа қатысты диагноз немесе емдеу түрлері бойынша мәселелерді дәрігеріңізбен немесе басқа денсаулық сақтау маманымен талқылаңыз. Бұл беттегі ақпарат денсаулық сақтау маманымен ақылдасудың орнын басатын құрал ретінде қарастырылмауы керек.
Буын саулығы деген не?
Буын саулығы шеміршек, сіңір және байлам сияқты құрылымдардың буын жұмысында өз функцияларын орындау қабілетін көрсетеді. Артритпен (буын қабынуы) күресте буын құрылымы мен қызметін сақтау өте маңызды.
Остеоартрит (дегенеративті буын ауруы деп те аталады) — артриттің ең көп таралған түрі. Ол шеміршек тінінің дегенерациясынан туындайды. Шеміршек буындардың жұмысында маңызды рөл атқарады. Гель тәрізді құрылымының арқасында ол амортизатор ретінде әрекет ете отырып, буындардың ұштарын қорғайды. Буында шеміршек болмаса, сүйек сүйекке үйкеліп, ауырсынуға, деформацияға, қабынуға және буындар қозғалғыштығының шектелуіне әкеледі.
Буын саулығының нашарлауына не себеп болады?
Негізгі себеп — қартаюға тән дегенеративті «тозу» процесінің комбинациясы. Ондаған жылдар бойы қолданудың жинақталған әсерлері дегенеративті өзгерістерге әкеледі, бұл шеміршектің коллаген матрицасына стресс береді. Шеміршекке әсер ететін стресс оның компоненттерін бұзатын ферменттердің бөлінуіне әкеледі. Қартайған сайын, қалыпты шеміршек құрылымдарын қалпына келтіру және өндіру қабілеті төмендейді. Көбінесе, қартаюға байланысты ағзаның коллагенді қалпына келтіре алмауы қоректік факторлармен байланысты.
Буын саулығы үшін қандай тағамдық факторлар маңызды?
Буын саулығын сақтаудың ең маңызды тағамдық ұсынысы қалыпты дене салмағын сақтау немесе оған қол жеткізу болуы ықтимал. Артық салмақ негізгі жүктемені көтеретін буындарға қосымша күш түсіреді. Бұл остеоартриттің даму қаупін айтарлықтай арттырады.
Жемістер мен көкөністері мол диета буындардың саулығы үшін маңызды, себебі олардың құрамындағы табиғи өсімдік қосылыстары буындарды зақымданудан қорғай алады. Шие, көкжидек, қарақат және құлпынай сияқты флавоноидтары мол жемістер әсіресе пайдалы. Сонымен қатар, сарымсақ, пияз, брюссель қырыққабаты және қырыққабат сияқты құрамында күкірті бар азық маңызды. Артритпен ауыратын адамдардың тырнақтарындағы күкірт мөлшері артритсіз сау адамдарға қарағанда төмен.
Буын саулығы үшін қандай қоректік қоспаларды қабылдауым керек?
Негізгі тағамдық қоспалар Тиімділігі жоғары мультивитаминдер мен минералдар; D3 витамині 2000–5000 IU/тәулік; балық майы, ЭПҚ+ДГҚ 1000–3000 мг/тәулік.
OsteoMove буындарға арналған кешенді қоректік қолдауды қамтамасыз етеді. Оның құрамында шеміршек пен дәнекер тіндердің саулығын қолдауға қажетті глюкозамин сульфатының, хондроитин сульфатының, метилсульфонилметанның оңтайлы мөлшері және басқа да маңызды қоректік заттар бар. Мөлшерлеме: күніне 2 таблетка.
Глюкозамин сульфаты шеміршектің негізгі құрылымдық компоненттері болып табылатын гликозаминогликандар (ГАГ) деп аталатын буын молекулаларының өндірілуін ынталандырады. 30-дан астам жарияланған клиникалық зерттеулерде глюкозамин сульфатының буын саулығын жақсартуда жалпы тиімділігі 72-95% болды. Мөлшерлеме: тәулігіне 1500 мг.
МСМ (метилсульфонилметан) — адам ағзасындағы күкірттің негізгі түрі. Күкірт — буын тіндері үшін ерекше маңызды қоректік зат. Ол буын тіндерінде шеміршек, сіңірлер және байламдардың дәнекер тінінің матрицасын тұрақтандырады. Клиникалық зерттеулер МСМ-нің остеоартритке пайдасын растады. Мөлшерлеме: күніне 1200–2000 мг.
Табиғи жұмыртқа қабығы (NEM) — глюкозамин, коллаген, гиалурон қышқылы және басқа дәнекер тін компоненттерінің көзі. Жақында жүргізілген зерттеулер NEM остеоартрит және басқа буын аурулары бар адамдарда қақсауды, сіресуді және нашар қозғалғыштықты тез басатынын көрсетеді. Бір клиникалық зерттеуде, 30 күн қолданғаннан кейін, NEM теріс әсерлерсіз қақсауда орта есеппен 72%-ға азайтты және иілгіштікті 44%-ға жақсартты. Мөлшерлеме: күніне 500 мг.
Буын тінінде S-аденозилметиониннің (SAMe) жетіспеушілігі шеміршектің гель тәрізді құрылымы мен соққыны сіңіру қасиеттерінің жоғалуына әкеледі. SAMe қоспасы остеоартритті емдеуде пайдалы болатын сияқты. Жарияланған клиникалық зерттеулерде остеоартритпен ауыратын 21524 науқас емделді, қақсау мен клиникалық симптомдардың азайғаны байқалды. Мөлшерлеме: күніне екі-үш рет 400–7500 мг.
Куркумин — қабынуға қарсы әсері барын көрсеткен куркумадағы сары пигмент. Теракурмин — куркуминнің биологиялық қолжетімділігі жоғары түрі. Ол қос жасырын, плацебо бақыланатын зерттеуде буын саулығын жақсартуда тиімді екенін көрсеткен жалғыз түрі. Пациенттер күніне 180 мг куркумині бар теракурминді немесе 8 апта бойы күн сайын плацебо қабылдады. Нәтижелер орташа және ауыр белгілері бар пациенттерде тізе қақсауының көрсеткіштері плацебо тобына қарағанда Теракурмин тобында айтарлықтай төмен екенін көрсетті. Теракурмин целекоксибті (Celebrex) қолдануды да айтарлықтай азайтты. Мөлшерлеме: теракурмин түрінде тәулігіне 90–180 мг куркумин.
Celadrin® — қабынуды азайтатын арнайы цетилденген, эфирленген майлы қышқылдардың табиғи матрицасы. Крем және капсула түрінде қолжетімді Celadrin® клиникалық тұрғыдан айтарлықтай нәтиже беретіні дәлелденген. Celadrin® кремін қажет болған жағдайда зақымдалған жерлерге жағуға болады. Мөлшерлеме: күніне 1000 мг.
Қарағай қабығы мен жүзім дәнінің сығындылары антиоксиданттар ретінде әрекет ету және шеміршек, сіңірлер мен байламдардың құрылымы мен тұтастығын нығайту арқылы буындардың саулығын жақсартатын пайдалы флавоноидтарды қамтиды. Мөлшерлеме: күніне 150–300 мг.
Ұсыныстардың тиімді болып-болмағанын қалай білемін?
Буын функциясының, қозғалғыштығының жақсаруы және қақсау мен қабынудың азаюы буын денсаулығына оң әсер ететінін көрсетеді. Глюкозамин сульфаты, МСМ және қарағай қабығы немесе жүзім дәні сығындыларының әсері біраз уақыт, әдетте 2-4 апта өткенде көрінеді, бірақ оларды қолдануды тоқтатпау керек, себебі олар шеміршек пен басқа буын құрылымдарының қалыптасуын қамтамасыз ету үшін өте маңызды. Теракурмин, NEM және Celadrin, әсіресе Celadrin кремі, тезірек әсер етеді.
Осы құжаттағы ақпарат диагноз қоюға, емдеуге немесе медициналық кеңес беруге арналмаған. Ол тек ақпарат беруге арналған. Медициналық немесе денсаулыққа қатысты диагноз немесе емдеу түрлері бойынша мәселелерді дәрігеріңізбен немесе басқа денсаулық сақтау маманымен талқылаңыз. Бұл беттегі ақпарат денсаулық сақтау маманымен ақылдасудың орнын басатын құрал ретінде қарастырылмауы керек.
Бауыр саулығы деген не?
Бауыр — денедегі екінші үлкен мүше (ең үлкені — тері) және ең үлкен без. Бауыр барлығы бес жүзден астам түрлі қызметті атқарады. Оның ең маңыздыларының бірнешеуі мінекей:
Бауыр токсиндер мен артық гормондарды да кетіру үшін қанды сүзіп алады. Осыдан кейін бауыр токсиндердің химиялық құрылымын өзгертеді, оларды суда еритін түрге айналдырады, сондықтан олар зәрмен шығарылуы мүмкін. Сонымен қатар, бауыр өт бөліп шығарады, ол қалдықтарды жинап, оларды бауырдан шығарады.
Бауыр саулығы неге маңызды?
Бауыр саулығы сіздің әл-ауқатыңыз үшін өте маңызды. Егер бауырыңызға шамадан тыс күш түсіп тұрса, энергия деңгейінің төмендеуінен зардап шегуіңіз мүмкін, себебі денеңіздегі энергияның одан да көп бөлігі детоксикацияға жұмсалады. Бұның салдарынан басқа дене процестеріне өте аз энергия қалады. Бауырыңыздың саулығын сақтау энергияңыздың деңгейін айтарлықтай арттыруға көмектеседі.
Бауыр саулығы үшін қандай тағамдық факторлар маңызды?
Бауыр саулығын сақтау үшін бауырға шамадан тыс күш түсірмеу керек. Темекі шекпеңіз, алкогольді аз ішіңіз немесе мүлде ішпеңіз, зиянды химиялық заттардан, әсіресе тазалау құралдары мен пестицидтерге жоламауға тырысыңыз. Бауырдың сау қызметін сақтауға арналған ең маңызды тағамдық ұсыныстар жалпы денсаулықты нығайтады: қаныққан майлардан, тазартылған қанттан және алкогольден аулақ болыңыз, күніне кемінде 48 унция су ішіңіз, көкөністер мен бұршақ дақылдарын көп жеңіз, себебі олардың талшықтары мен қоректік заттары мол.
Кейбір тағамдар әсіресе пайдалы, себебі оларда денеңіздің детоксикацияның түрлі кезеңдеріне қатысатын ондаған ферментті өндіруі және іске қосуы үшін қажетті қоректік заттар бар. Бұл тағамдарға мыналар жатады:
Бауыр саулығын арттыру үшін қандай қоректік қоспаларды қабылдауым керек?
Негізгі тағамдық қоспалар. Тиімділігі жоғары мультивитаминдер мен минералдар;
D витамині
2000–5000 IU/тәулік; балық майы, ЭПҚ+ДГҚ 1000–3000 мг/тәулік.
Natural Factors компаниясының бауыр саулығы формуласының құрамында бауырды қолдауға арналған арнайы қоректік заттар, соның ішінде бауыр токсиндерді байланыстырып, олардың ағзадан шығарылуын ынталандыру үшін пайдаланылатын глюкуронат бар. Сонымен қатар, оның құрамында альфа-жөке қышқылы, Silybin Phytosome®, мия тамыры сығындысы және бауыр саулығын сақтауға арналған басқа маңызды ингредиенттер бар. Денеңіздің түріне және қажетті қолдау деңгейіне байланысты күніне бір-үш рет екі капсуладан қабылдаңыз.
Әйтпесе төмендегіні таңдауыңызға болады:
Альфа-жөке қышқылы — жасушалық энергияны (ATP) өндіруге қатысатын екі маңызды реакцияда қажетті кофактор ретінде маңызды рөл атқаратын күкірт құрамды витамин тәрізді зат. Ол бауырды еркін радикалдардың зақымынан қорғайды және детоксикация реакцияларын күшейтеді. Алдын ала клиникалық деректер бауыр саулығын сақтауда айтарлықтай пайдасын көрсетті. Мөлшерлеме: күніне 400–600 мг.
Silybin Phytosome® — фосфатидилхолинмен байланысқан арнайы алатікен сығындысы. Ғылыми зерттеулердің көбеюі Silybin Phytosome-ның стандартты алатікен сығындысына қарағанда жақсы сіңетінін және жоғары нәтиже беретінін көрсетеді. Silybin Phytosome — бауырды қорғайтын ең күшті заттардың бірі. Ол зақымдалған жасушалардың орнына жаңа бауыр жасушаларының пайда болуын да ынталандырады. Мөлшерлеме: күніне 240–360 мг.
Theracurmin — куркуминнің ерекше түрі, куркумадағы сары пигмент. Ол сатылатын куркумин өнімдерінің ішіндегі ең сіңірілетіні және қос жасырын, плацебо бақыланатын зерттеуде бауыр саулығын жақсартатыны көрсетілген. Мөлшерлеме: күніне 60–90 мг.
Бағдарламаның жұмыс істеп-істемегенін қалай білемін?
Бауырдың саулығын бақылау үшін қан анализін қолдануға болады. Бұл сынақтар қандағы бауыр жасушалары ферменттерінің деңгейін өлшейді. Бауыр тітіркенгенде немесе зақымдалғанда, қандағы ферменттердің деңгейі артады.
Осы құжаттағы ақпарат диагноз қоюға, емдеуге немесе медициналық кеңес беруге арналмаған. Ол тек ақпарат беруге арналған. Медициналық немесе денсаулыққа қатысты диагноз немесе емдеу түрлері бойынша мәселелерді дәрігеріңізбен немесе басқа денсаулық сақтау маманымен талқылаңыз. Бұл беттегі ақпарат денсаулық сақтау маманымен ақылдасудың орнын басатын құрал ретінде қарастырылмауы керек.
Сары дақ дегенерациясы деген не?
Сары дақ — кескіндер фокусталатын торлы қабықтың аймағы. Ол көздің жақсы көру қабілетіне жауапты бөлік. Жасқа байланысты сары дақ дегенерациясы — Америка Құрама Штаттарында елу бес жастан асқан адамдар арасында көру қабілетінің күрт төмендеуінің негізгі себебі.
Сары дақ дегенерациясы бар адамдар бұлдыр көруі мүмкін, түзу заттар бұрмаланған немесе қисық болып көрінуі мүмкін, көру өрісінің ортасына жақын немесе айналасында қара дақ пайда болуы мүмкін, ал оқу кезінде сөздердің кейбір бөліктері көрінбеуі мүмкін. Сары дақ дегенерациясы бар адамдардың перифериялық көру қабілеті жақсы. Олар алдында тұрған нәрсені ғана көре алмайды.
Сары дақ дегенерациясының себептері қандай?
Сары дақ дегенерациясының негізгі қауіп факторларына темекі шегу, қартаю, атеросклероз (артериялардың қатайуы) және жоғары қан қысымы жатады. Дегенерация катарактаны тудыратын зақым түріне ұқсас еркін радикалдардың зақымдануынан туындайтын сыңайлы. Дегенмен, торлы қабыққа қан мен оттегіні аз жеткізу — сары дақ дегенерациясына әкелетін алғышарт және негізгі фактор.
Сары дақ дегенерациясы кезінде қандай тағамдық факторлар маңызды?
Жемістер мен көкөністері мол рацион жасқа байланысты сары дақ дегенерациясы қаупін азайтады. Бұл қорғаныс антиоксидантты витаминдер мен минералдарды көбірек қабылдаудың нәтижесі деп саналады. Дегенмен, каротиндер, лютеин, зеаксантин және ликопен сияқты түрлі «маңызды емес» тағамдық компоненттер, флавоноидтармен бірге, С витамині, Е витамині және селен сияқты дәстүрлі тағамдық антиоксиданттарға қарағанда жасқа байланысты сары дақ дегенерациясынан қорғау кезінде одан да маңызды болып көрінеді. Сары дақтың, әсіресе оның орталық бөлігінің (фовеаның) сары түсі лютеин мен зеаксантиннің жоғары концентрациясына байланысты. Бұл сары каротиндер көру қабілетінің нашарлауына жауапты аймақтағы торлы қабықтың оксидативті зақымының алдын алады және сары дақ дегенерациясының дамуынан қорғауда негізгі рөл атқаратыны анық.
Бұл каротиндердің тағамдық көздеріне жасыл жапырақты көкөністер, брокколи, қырыққабат, жапырақты қырыққабат, кале қырыққабат, қыша, шалқан, қызыл бұрыш, қызанақ (ликопен бар) және жүгері, асқабақ, тәтті картоп және сәбіз (басқа каротиноидтарды қамтиды) жатады.
Сары дақ дегенерациясы кезінде қандай қоректік қоспалар маңызды?
Негізгі тағамдық қоспалар. Тиімділігі жоғары мультивитаминдер мен минералдар; D витамині 2000–5000 IU/тәулік; балық майы, ЭПҚ+ДГҚ 1000–3000 мг/тәулік.
Лютеин қоспалары жасқа байланысты сары дақ дегенерациясының дамуын тоқтататыны және көру функциясының айтарлықтай жақсаруына әкелуі мүмкін екендігі дәлелденген. Мөлшерлеме: үш ай бойы күніне 15-20 мг қабылдаңыз, содан кейін күніне 5-6 мг демеуші мөлшерлемені қабылдаңыз.
Қаражидек, гинкго билоба, жүзім дәні немесе қарағай қабығының сығындысында көз құрылымдарын тамаша қорғайтын флавоноидтар деп аталатын күшті антиоксиданттар бар. Сары дақ дегенерациясын емдеуге осы сығындылардың бірін қосу өте маңызды. Мөлшерлеме: күніне 240–320 мг.
Бағдарламаның жұмыс істеп-істемегенін қалай білемін?
Бастапқы көз тексеруінен өтіп, қайта тексеруден өтпей тұрып, бағдарламаны кем дегенде алты ай бойы орындаған дұрыс. Егер жағдай нашарламаса немесе жақсару белгілері байқалса, сәтті өткені.
Осы құжаттағы ақпарат диагноз қоюға, емдеуге немесе медициналық кеңес беруге арналмаған. Ол тек ақпарат беруге арналған. Медициналық немесе денсаулыққа қатысты диагноз немесе емдеу түрлері бойынша мәселелерді дәрігеріңізбен немесе басқа денсаулық сақтау маманымен талқылаңыз. Бұл беттегі ақпарат денсаулық сақтау маманымен ақылдасудың орнын басатын құрал ретінде қарастырылмауы керек.
Еркектердің жыныстық белсенділігі деген не?
Эрекцияға қол жеткізу және оны сақтау қабілеті, сондай-ақ көбею үшін жеткілікті өміршең сперматозоидтардың болуы — ер адамның жыныстық белсенділігінің негізгі аспектілері. 50 жастан асқан әр төртінші ер адам жыныстық қатынасқа түсе алмайды. Көптеген ер адам үшін одан да эмоциялық ауыртпалығы — ер адамның тұқымсыздығына байланысты жұптың бала көтере алмауы. Америка Құрама Штаттарында 15 пен 50 жас аралығындағы ер адамдардың шамамен 6%-ы тұқымсыздыққа ұшырайды деп есептеледі. Көп жағдайда еркек тұқымсыздығының себебі — сперматозоид мөлшерінің немесе сапасының бұзылуы. Аналық жасушаны ұрықтандыру үшін бір ғана сперматозоид қажет болса да, орташа есеппен ер адам бір эякулятта шамамен 200 миллион сперматозоид бөледі. Дегенмен, әйелдердің репродуктивті жолындағы табиғи кедергілерге байланысты аналық жасушаға тек 40-қа жуық сперматозоид жете алады. Эякуляттағы сперматозоидтардың саны мен тұқымдылығы арасында күшті корреляция бар.
Еркектердің жыныстық белсенділігіне не әсер етеді?
Ерлердің жыныстық белсенділігін төмендететін факторларға атеросклероз (артериялардың қатайуы), диабет, тестостерон деңгейінің төмендігі және жоғары қан қысымы, депрессия және аллергияға қарсы дәрілер сияқты түрлі рецептілік дәрі қолдану жатады. Жыныс мүшесі артериясының атеросклерозы 50 жастан асқан ер адамдардың жартысынан көбінде эректильді дисфункцияның (ЭД) негізгі себебі болады. Виагра және Сиалис сияқты дәрілер эректильді тіндерге қан ағымын жасанды түрде жақсарту арқылы уақытша ғана тиімді, бірақ ұзақ мерзімде тиімді шешім — диета, өмір салты және тиісті қоспалар арқылы артерия саулығын жақсарту.
Сперматозоидтардың жалпы саны мен сапасына әсер ететін факторларға қоршаған ортаның, тамақтанудың және өмір салтының түрлі факторлары жатады.
Еркектердің жыныстық белсенділігі үшін қандай тағамдық факторлар маңызды?
Жыныстық функция жақсы болуы үшін оңтайлы тамақтану қажет. Табиғи және органикалық өнімдері, әсіресе көкөністері, жемістері, дәнді дақылдары, бұршақ тұқымдастары, жаңғақтары мен дәндері мол диета өте маңызды. Жүрек саулығы үшін маңызды факторлар ерлердің жыныстық белсенділігі үшін де өте маңызды.
Еркектердің жыныстық белсенділігін арттыру үшін қандай қоректік қоспалар маңызды?
Негізгі тағамдық қоспалар. Тиімділігі жоғары мультивитаминдер мен минералдар;D3 витамині 2000–5000 IU/тәулік; балық майы, ЭПҚ+ДГҚ 1000–3000 мг/тәулік.
Мырыш, сірә, жыныстық функция үшін ең маңызды микроэлемент. Мырыш шәует құрамында шоғырланған, сондықтан жиі эякуляция дененің мырыш қорын айтарлықтай азайтады. Мырыш жетіспеген кезде, дене осы маңызды микроэлементті сақтау механизмі ретінде либидоның төмендеуімен жауап беретін сыңайлы. Мөлшерлеме: күніне 30–45 мг.
Аргинин қан тамырларында азот оксидінің өндірілуін арттырады және эрекциялық тіндерге қан ағымын жақсартуы мүмкін. Бір қос жасырын зерттеуде L-аргинин қабылдаған пациенттердің 31%-ы жыныстық функцияның айтарлықтай жақсарғанын хабарлады, ал бақылау тобында бұл көрсеткіш тек 11%-ды құрады. Мөлшерлеме: күніне 1000–3000 мг.
Жүзім дәні немесе қарағай қабығының сығындысы құрамында процианидол олигомерлері деп аталатын флавоноидтар бар. Олардың бір қос жасырын зерттеуде аргининнің пайдасын айтарлықтай арттыратыны анықталды, бұл эректильді тіндерде азот оксидінің өндірісін тек аргининге қарағанда одан да көп арттыру арқылы мүмкін. Мөлшерлеме: күніне 150–300 мг.
Тонгкат али немесе лонгджек (Eurycoma longifolia Jack) — ерлердің жыныстық белсенділігін арттырудың дәстүрлі Оңтүстік-Шығыс Азия емі. Кеміргіштерге лонгджектің жыныстық әрекетті жақсарту қабілетін көрсететін бірнеше эксперименттік зерттеу жүргізілді, соның ішінде летаргиялық және импотент егеуқұйрықтарда әсерлі нәтижелер байқалды. Бір қызығы, Малайзия үкіметі мен Массачусетс технологиялық институты жыныстық дисфункция мен ерлердің тұқымсыздығын емдеуге арналған сулы сығындыны бірлесіп патенттеді. Адамдарға жүргізілген жалғыз жарияланған зерттеу — күніне 100 мг суда еритін лонгджек сығындысын немесе плацебо қабылдауға кездейсоқ тағайындалған 14 ер адамның шағын пилоттық зерттеуі. Нәтижелер лонгджек тұтынудың дене салмағын арттырғанын, дене майын азайтқанын және бұлшықет күші мен көлемін арттырғанын көрсетті.
Эпимедиум (Epimedium sp.) — ерлердің жыныстық функциясына пайдалы қасиеттерімен ұзақ уақыт бойы бағаланған дәстүрлі қытай медицинасы. Эксперименттік зерттеулерде силденафил (виагра) сияқты эректильді тіндердегі азот оксиді деңгейін арттыратын икариин деп аталатын зат анықталды. Эпимедиумды қолдану нәтижесінде виаграның қытай медицинасында қолданылуына байланысты АҚШ патентінің бір бөлігі жарамсыз болды. Өкініштісі сол, эпимедиумды ерлердің жыныстық функциясын жақсарту үшін монотерапия ретінде қолдану бойынша клиникалық зерттеулер жүргізілген жоқ, дегенмен оны шөптік комбинация формуласының бір бөлігі ретінде қолданатын бірнеше шағын зерттеу бар.
Карнитин — сперматозоидтардың дұрыс қалыптасуы үшін маңызды қосылыс. Карнитин деңгейінің төмендігі сперматозоидтардың дамуының, функциясының және қозғалғыштығының күрт төмендеуіне әкеледі. Карнитинді қоспалармен қабылдау ерлердің тұқымдылығын қалпына келтіру үшін пайдалы екені дәлелденген. Карнитин сперматозоидтарда энергияның дұрыс өндірілуі үшін өте маңызды, бұл олардың дұрыс қалыптасуына және жұмыс істеуіне мүмкіндік береді. Мөлшерлеме: күнде 1500 мг.
Бағдарламаның жұмыс істеп-істемегенін қалай білемін?
Жыныстық белсенділік жақсарады
Осы құжаттағы ақпарат диагноз қоюға, емдеуге немесе медициналық кеңес беруге арналмаған. Ол тек ақпарат беруге арналған. Медициналық немесе денсаулыққа қатысты диагноз немесе емдеу түрлері бойынша мәселелерді дәрігеріңізбен немесе басқа денсаулық сақтау маманымен талқылаңыз. Бұл беттегі ақпарат денсаулық сақтау маманымен ақылдасудың орнын басатын құрал ретінде қарастырылмауы керек.
Етеккір үзілісі деген не?
Етеккір үзілісі — әйелдерде етеккірдің тоқтауы, ол әдетте әйел елу жасқа толғанда пайда болады, бірақ 40 жаста немесе 55 жаста да пайда болуы мүмкін. Етеккір үзілісін анықтаудың жалпы қабылданған ережесі — алты айдан он екі айға дейін етеккірдің болмауы.
Етеккір үзілісі кезіндегі ең көп таралған шағымдарға ыстықтың көтерілуі, бас ауруы, вагинит, зәр шығару жолдарының жиі инфекцияларға ұшырауы, қол мен аяқтың суық болуы, ұмытшақтық және зейін қоя алмау жатады.
Етеккір үзілісіне не себеп болады?
Етеккір үзілісі аналық бездерде аналық жасушалар қалмаған кезде пайда болады. Аналық бездердің осы «күйіп кетуі» — табиғи жағдай. Туған кезде, денеде миллиондай аналық жасуша болады. Жыныстық жетілу кезінде бұл сан шамамен 300 мыңға немесе 400 мыңға дейін төмендейді, бірақ бұл аналық жасушалардың репродуктивті жаста төрт жүзге жуығы ғана жетіледі. Елу жасқа келгенде, әйелде өте аз аналық жасуша қалады. Етеккір үзілісі кезінде, белсенді фолликулалардың (аналық жасушаны қамтитын орта) болмауы эстроген мен прогестерон өндірісінің төмендеуіне әкеледі. Эстроген деңгейінің төмендеуіне жауап ретінде гипофиз безі фолликулды ынталандыратын гормонның (ФЫГ) және лютеиндеуші гормонның (ЛГ) бөлінуін арттырады.
Етеккір үзілісі кезінде қандай тағамдық факторлар маңызды?
Етеккір үзілісі симптомдарын жеңілдетудің негізгі диеталық ұсынысы — өсімдік тектес тағамдарды, әсіресе фитоэстрогендері мол тағамдарды көбейту, ал жануарлардан алынатын өнімдерді азайту. Фитоэстрогендер — эстроген рецепторларымен байланысатын және енді өндірілмейтін эстрогеннің әсерін жартылай алмастыратын өсімдік қосылыстары. Фитоэстрогендері мол тағамдарға соя және соя өнімдері, зығыр дәндері, жаңғақтар, дәнді дақылдар, алма, аскөк, балдыркөк, ақжелкен және жоңышқа жатады. Өсімдік тектес тағамдарды тұтынатын мәдениеттерде ыстық көтерілу мен басқа да етеккір үзілісі симптомдарының сирек кездесуінің себебі негізінен фитоэстрогенді көп мөлшерде қабылдауға байланысты деп есептеледі. Тағамдық фитоэстрогендерді көбірек қабылдау ыстықтың көтерілуін азайтуға, қынап жасушаларының жетілуін жеделдетуге және остеопороздың алдын алуға көмектеседі.
Етеккір үзілісі кезінде қандай қоректік қоспаларды қабылдауым керек?
Негізгі тағамдық қоспалар. Тиімділігі жоғары мультивитаминдер мен минералдар; D3 витамині 2000–5000 IU/тәулік; балық майы, ЭПҚ+ДГҚ 1000–3000 мг/тәулік.
Магний қан тамырларының тонусын жақсартуға көмектесе алады. Магний деңгейінің төмендігі ыстықтың көтерілуіне ықпал етеді деп есептеледі, себебі одан қан тамырлары гормоналды өзгерістерге сезімтал болады. Магний қоспаларын қабылдау арқылы осы қан тамырларын тұрақтандырып, осылайша ыстықтың көтерілуін жоюға болады. Мөлшерлеме: цитратты күніне үш рет 150–250 мг қабылдаңыз.
Қара қандалашөп(Cimicifuga racemosa) сығындысы — етеккір үзілісі симптомдарын жеңілдетуге арналған ең көп зерттелген табиғи дәрі. Зерттеулердің көбі, бірақ барлығы емес, өте оң нәтижелер көрсетті. Мысалы, 80 пациентке қара қандалашөп сығындысы (күніне екі рет екі таблетка, күніне 4 мг 27-дезоксиацетин береді), конъюгацияланған эстрогендер (күніне 0,625 мг) немесе 12 апта бойы плацебо берілген бір зерттеуде қара қандалашөп сығындысы ең жақсы нәтижелерді көрсетті. Қара қандалашөп тобында күн сайын болатын ыстық көтерілуі саны орташа есеппен 5-тен 1-ге дейін төмендеді. Салыстырсақ, эстроген тобында бұл сан 5-тен 3,5-ке дейін ғана төмендеді. Қара қандалашөптің қынап шырышты қабығын нығайтуға ықпалы одан да әсерлі болды. Мөлшерлеме: күніне екі рет 2 мг 27-дезоксиактеинді қамтамасыз етуге жеткілікті сығынды.
Promensil® — қызыл беде (Trifolium pratense) сығындысы да етеккір үзілісі симптомдары бар әйелдерде жүргізілген алдын ала зерттеулерде пайдалы әсерлерін көрсетті және қара қандалашөптің орнына қолданылуы мүмкін. Қызыл беденің фитоэстрогендері өте көп және олар соя изофлавондарына ұқсас әсер етеді. Promensil мөлшерлемесі — күніне 40–80 мг.
Natural Factors компаниясының EstroSense формуласы эстроген мен ксеноэстрогендердің уытты әсерін азайтуға арналған, қара қандалашөп әсер етпейтін кейбір әйелдерге көмектесетін сыңайлы. Күніне екі рет 2 капсула қабылдаңыз.
Бағдарламаның жұмыс істеп-істемегенін қалай білемін?
Етеккір үзілісі симптомдары азаяды.
Осы құжаттағы ақпарат диагноз қоюға, емдеуге немесе медициналық кеңес беруге арналмаған. Ол тек ақпарат беруге арналған. Медициналық немесе денсаулыққа қатысты диагноз немесе емдеу түрлері бойынша мәселелерді дәрігеріңізбен немесе басқа денсаулық сақтау маманымен талқылаңыз. Бұл беттегі ақпарат денсаулық сақтау маманымен ақылдасудың орнын басатын құрал ретінде қарастырылмауы керек.
Бас сақинасы деген не?
Бас сақинасы — бастың жартысында орналасқан қатты солқылдап ауырумен сипатталатын тамырлық бас ауруы. Бас сақинасы кезіндегі ауырсыну солқылдаған немесе қатты, өткір ауыру болып сипатталады. Әдетте, ол бастың тек бір жағында байқалады. Кейбір бас сақинасы ұстамалары ескертусіз басталса да, бас сақинасымен ауыратын адамдарлың көбі ол басталмай тұрып ескерту белгілерін («ауралар») сезеді. Әдеттегі ауралар бірнеше минутқа созылады және бұлдыр көруді немесе жарық дақтарды, мазасыздықты, шаршауды, ойлаудың бұзылуын және дененің бір жағының ұйып қалуын немесе шаншуын қамтиды.
Бас сақинасының пайда болуына не себеп болады?
Бас сақинасы мен қан тамырларының тұрақсыздығы арасындағы байланысты көптеген деректер растайды. Бас сақинасы механизмін үш кезеңнен тұратын процесс ретінде сипаттауға болады: басталу, продромальды кезең (бас ауруының басталуы мен орын алуы арасындағы уақыт) және бас ауруы. Белгілі бір стрестік фактор белгілі шабуылдың басталуымен байланысты болуы мүмкін болса да, оның басталуы уақыт өте келе бірнеше стрестік факторлардың жиналуына байланысты болатын сыңайлы. Бұл стрестік факторлар, сайып келгенде, серотонин метаболизміне әсер етеді. Маңызды сезімталдық нүктесіне (немесе шегіне) жеткенде, «каскадты оқиға» іске қосылады, ол тізбекті реакцияны тудырады, ақыры ол бас ауруына әкеледі. Тағамдық аллергия, гистамин бөлетін тағамдар, алкоголь (әсіресе қызыл шарап), стресс, гормондық өзгерістер (мысалы, етеккір, овуляция, бала көтертпейтін таблеткалар) және ауа райының өзгеруі, әсіресе барометрлік қысымның өзгеруі — бас сақинасының жиі кездесетін триггерлерінің мысалдары.
Бас сақинасы кезінде қандай тағамдық факторлар маңызды?
Тағамдық аллергия немесе белгілі тағамдарға төзімсіздік бас сақинасының пайда болуында маңызды рөл атқаруы мүмкін. Көптеген қос жасырын, плацебо бақыланатын зерттеулерде аллергенді тағамдарды анықтау және алып тастау көптеген пациенттерде бас ауруы белгілерін жоятыны немесе айтарлықтай азайтатыны анықталды. Тағамдық аллергия/төзімсіздік бас сақинасы ұстамаларын, ең алдымен, тромбоциттердің серотонин мен гистаминді бөлуіне байланысты тудырады. Сонымен қатар, ескі ірімшік, сыра, консервіленген інжір, тауық бауыры, шоколад, тағамдық қоспалар, маринадталған балық, көк бұршақ, шарап және сыра ашытқысы сияқты тағамдардың құрамында гистамин, тирамин және (немесе) сезімтал адамдарда қан тамырларын кеңейту арқылы бас сақинасын тудыруы мүмкін басқа қосылыстар бар. Қызыл шарап ақ шарапқа қарағанда бас ауруын тудыруы әлдеқайда ықтимал, себебі оның құрамында фенолдардың деңгейі жоғары және гистамин 20-200 есе көп.
Қосымша ақпаратты «Тағамдық аллергия» бөлімінен қараңыз.
Бас сақинасы кезінде қандай тағамдық қоспалар маңызды?
Негізгі тағамдық қоспалар. Тиімділігі жоғары мультивитаминдер мен минералдар; D3 витамині 2000–5000 IU/тәулік; балық майы, ЭПҚ+ДГҚ 1000–3000 мг/тәулік.
5-гидрокситриптофан дәрілік терапия сияқты тиімді екені дәлелденген, бірақ қауіпсіз болуы мүмкін. 5-HTP — серотониннің тікелей құрылыс материалы. Бас сақинасымен ауыратындардың тіндеріндегі серотонин деңгейі төмен болғандықтан, зерттеушілер бас сақинасын «серотониннің төмен синдромы» деп атай бастады. Серотонин деңгейінің төмендігі созылмалы бас ауруы бар пациенттерде ауырсыну шегінің төмендеуіне әкеледі деп есептеледі. Бұл тұжырым отыз бес жылдан астам уақыт бойы жүргізілген зерттеулермен, соның ішінде серотониннің прекурсоры 5-гидрокситриптофанмен (5-HTP) қос жасырын зерттеулердегі оң клиникалық нәтижелермен нақты расталады. Ересектерге ұсынылатын мөлшерлеме — күніне 50–100 мг, ал балаларда — дене салмағының 2,2 фунтына 5 мг.
Рибофлавин қоспасын қабылдау бас сақинасының алдын алуда таңғажайып нәтижелер көрсетті. Бас сақинасының себептерін түсіндіретін бір теория — олар бастағы қан тамырларының энергия өндіретін жасушаларында (митохондрияларында) энергия өндірісінің төмендеуінен туындайды. Сондықтан, В2 витамині (рибофлавин) жасушалық энергия өндірісін арттыру мүмкіндігіне ие болғандықтан, оның бас сақинасына қарсы профилактикалық әсері болуы мүмкін деген болжам бар. Рибофлавинді (күніне 400 мг) қолданып жүргізілген қос жасырын зерттеуде кем дегенде 50% жақсару байқалған пациенттердің үлесі плацебо тобында 15% және рибофлавин тобында 59% болды. Рибофлавинмен емдеу кезінде ешқандай жағымсыз әсерлер байқалмады.
Магний жетіспеушілігі көптеген бас ауруы жағдайларында да маңызды рөл атқаруы мүмкін, себебі бірнеше зерттеушілер магний деңгейінің төмендігі мен бас сақинасы, сондай-ақ тензиондық бас аурулары арасында маңызды байланысты көрсетті. Магний жетіспеушілігі бас сақинасы ұстамасын немесе тензиондық бас ауруын тудыруы мүмкін оқиғалардың алғышарттарын жасайтыны белгілі. Бас сақинасымен ауыратын пациенттердің миы мен тіндерінде магний концентрациясы төмен екені анықталды. Бұл магний қоспаларын қабылдау қажеттілігін көрсетеді, себебі оның негізгі функцияларының бірі — қан тамырларының тонусын сақтау және жүйкелердің шамадан тыс қозғыштығының алдын алу. Магний қоспалары бас сақинасының алдын алуда өте тиімді болуы мүмкін. Ұсынылатын мөлшерлеме — күніне үш рет 150 –250 мг. Цитрат, малат немесе аспартат түрінде байланысқан магний іш жүргізетін әсер ететін магний сульфаты, гидроксиді немесе магний оксиді сияқты бейорганикалық түрлерге қарағанда жақсы сіңеді және төзімді.
Petadolex®, — ақбақай өсімдігінен (Petasites hybridus) алынған стандартты сығынды. Бір зерттеуде ауралы және аурасыз бас ауруы бар 60 пациент 12 апта бойы күніне екі рет кездейсоқ түрде 50 мг Petadolex қабылдады. Бастапқы деңгеймен салыстырғанда, емнің 4 аптасынан кейін Petadolex ұстамалардың жиілігін 46%-ға, 8 аптадан кейін 60%-ға және 12 апталық емдеуден кейін 50%-ға төмендетті (плацебо тобы: тиісінше 24%, 17% және 10%).
Зімбір (Zingiber officinalis) бас сақинасының алдын алуда тиімді екені хабарланған. Зімбірді тұтынудың оңтайлы түрі және дұрыс мөлшерлемесі туралы көптеген сұрақтар әлі де бар. Жаңа піскен зімбір (күніне шамамен 10 г [қалыңдығы 1/4 дюйм тілім]) және құрамында 20% гингерол мен шогаол (күніне үш рет 100–200 мг) бар зімбір сығындылары ең тиімді болуы мүмкін, себебі бұл препараттарда зімбірдің ең белсенді қабынуға қарсы компоненттері бар.
Осы құжаттағы ақпарат диагноз қоюға, емдеуге немесе медициналық кеңес беруге арналмаған. Ол тек ақпарат беруге арналған. Медициналық немесе денсаулыққа қатысты диагноз немесе емдеу түрлері бойынша мәселелерді дәрігеріңізбен немесе басқа денсаулық сақтау маманымен талқылаңыз. Бұл беттегі ақпарат денсаулық сақтау маманымен ақылдасудың орнын басатын құрал ретінде қарастырылмауы керек.
Көңіл-күй деген не?
Көңіл-күй — біздің сезіміміз. Көңіл-күйдің ең көп таралған бұзылуы — депрессия, ол келесі симптомдармен бірге жүреді:
Осы сегіз симптомның бесінің болуы клиникалық депрессияны көрсетеді; төртеуі бар адамның депрессиясы бар деп айтуға болады. Клиникалық депрессия деп саналуы үшін симптомдар кемінде бір ай бойы сақталуы керек. Қосымша ақпарат алу үшін тиісті денсаулық сақтау маманыңызға қаралыңыз.
Көңіл-күйдің бұзылуына не себеп болады?
Біздің көңіл-күйіміз психологиялық және физиологиялық факторлардың өзара әрекеттесуінің нәтижесі. Яғни сезімдерімізді анықтайтын нәрсе — біздің ішкі зейініміздің (мысалы, әдеттегі ойлар, іштей сөйлесу, оптимизм деңгейі, т.б.) және әртүрлі физикалық факторлардың (мысалы, тамақтану жағдайы, гормондар, қақсау мен қабыну деңгейі, т.б.) нәтижесі. Стресс және нашар ұйқы — көбінесе көңіл-күйге әсер ететін маңызды факторлар. Сонымен қатар, көптеген дәрі-дәрмек (рецептілік, заңсыз, алкоголь, кофеин, никотин, т.б.) көңіл-күйге әсер етуі мүмкін.
Жақсы көңіл-күйге ықпал ететін қандай маңызды тағамдық факторлар бар?
Кез келген қоректік заттың жетіспеушілігі мидың жұмысын өзгертіп, көңіл-күйдің төмендеуіне, мазасыздыққа және басқа психикалық саулық мәселелеріне, әсіресе В12 витаминінің, фолаттың, басқа В витаминдерінің және омега-3 майлы қышқылдардың жетіспеушілігіне әкелуі мүмкін. Сонымен қатар, мидың дұрыс жұмыс істеуі үшін қандағы қанттың тұрақты мөлшері қажет болғандықтан, гипогликемиядан (қандағы қанттың төмен деңгейі) қорғану керек. Гипогликемия симптомдары жеңілден ауырға дейін өзгеруі мүмкін және депрессия, мазасыздық, ашушаңдық және басқа психологиялық мәселелерді, шаршауды; бас ауруын, көру қабілетінің нашарлауын, шамадан тыс терлеуді, сондай-ақ сананың шатасуын қамтиды. Кейде диетадан тазартылған көмірсулар мен кофеинді (гипогликемияны күшейтуі мүмкін) алып тастау арқылы гипогликемиямен ауыратын көп адамның көңіл-күйін жақсартуға болады.
Көңіл-күйді жақсарту үшін қандай қоректік қоспаларды қабылдауым керек?
Негізгі тағамдық қоспалар Тиімділігі жоғары мультивитаминдер мен минералдар; D3 витамині 2000–5000 IU/тәулік; балық майы, ЭПҚ+ДГҚ 1000–3000 мг/тәулік.
Балық майы ми саулығын сақтау, соның ішінде көңіл-күйді жақсарту үшін өте маңызды. Эйкозапентаен қышқылы (ЭПҚ) және докозагексаен қышқылы (ДГҚ) сияқты ұзын тізбекті омега-3 майлы қышқылдар ми жасушалары мембраналарының саулығы үшін өте маңызды. ЭПҚ және ДГҚ деңгейлерінің төмендігі ми жасушаларының құрылымы мен қызметінің өзгеруіне әкеледі. Бұл көңіл-күй мен мінез-құлыққа да әсер етуі мүмкін. Мөлшерлеме: 3000 мг ЭПҚ+ДГҚ.
5-гидрокситриптофан (5-HTP) африкалық өсімдіктің (Griffonia simplicifolia) дәнінен алынады және ол мидағы көңіл-күйді реттейтін негізгі химиялық зат серотониннің тікелей прекурсоры. Серотонин деңгейін арттырумен қатар, 5-HTP көңіл-күйімізді жақсартатын эндорфиндер мен басқа нейротрансмиттерлердің көбеюіне әкеледі. Көптеген қос жасырын зерттеулер осы көңіл-күйді көтеру әсерін растады. Әдеттегі дозасы күніне үш рет 50–100 мг (тамақтанар алдында қабылдаған дұрыс, асқазан-ішек жолдарының бұзылуына жол бермеу үшін ішекте еритін қабықпен қапталғаны жөн).
Шайқурай сығындысы (Hypericum perforatum) қазіргі уақытта көңіл-күйді көтеретін табиғи құрал ретінде танымал. Шайқурай сығындысының (гиперицин мөлшері 0,3%) мөлшерлемесі — күніне 900–1800 мг. Шайқурай сығындысы бауыр мен ішекте кейбір дәрі-дәрмектерді залалсыздандыратын ферменттерді іске қосатындықтан, сіз циклоспорин, индинавир, ішуге арналған контрацептивтер немесе варфарин (Кумадин®) сияқты антикоагулянттар қабылдап жүрсеңіз, дәрігермен ақылдаспай шайқурайды қолданбаңыз.
Дегидроэпиандростерон (DHEA) деңгейі әдетте жас ұлғайған сайын төмендейді және көңіл-күйді нашарлатуы мүмкін. 45 жастан асқан ер адамдарда жеңіл демеуші терапия ретінде ұсынылатын мөлшерлеме — күніне 15–25 мг; 45 жастан асқан әйелдерде — күніне 5–15 мг.
S-аденозилметионин (SAMe) мидың көптеген қосылыстарын, соның ішінде серотонинді және басқа нейротрансмиттерлерді өндіруде қолданылады. Жарияланған клиникалық зерттеулерде SAMe қоспаларының көңіл-күйді жақсарту үшін пайдалы екені анықталды. Мөлшерлеме: күніне үш рет 200–400 мг.
Ұсыныстардың тиімді болып-болмағанын қалай білемін?
Көңіл-күймен байланысты сезімдер көбінесе субъективті болады. Әдетте, жоғарыда сипатталған табиғи өнімдердің көңіл-күйді жақсартатын әсерлері көріне бастауы үшін біраз уақыт, мысалы, 2–6 апта уақыт кетеді. Көп адам атап өткен алғашқы жетістіктердің бірі — ұйқы сапасының жақсаруы.
Осы құжаттағы ақпарат диагноз қоюға, емдеуге немесе медициналық кеңес беруге арналмаған. Ол тек ақпарат беруге арналған. Медициналық немесе денсаулыққа қатысты диагноз немесе емдеу түрлері бойынша мәселелерді дәрігеріңізбен немесе басқа денсаулық сақтау маманымен талқылаңыз. Бұл беттегі ақпарат денсаулық сақтау маманымен ақылдасудың орнын басатын құрал ретінде қарастырылмауы керек.
Қуықасты безінің саулығы деген не?
Қуықасты безі — қуықтың астында және уретраны қоршап орналасқан, көлемі шамамен грек жаңғағымен бірдей, қалаш пішінді жалғыз без. Қуықасты безі жұқа, сүттей ақ, сілтілі сұйықтық бөліп шығарады, ол сперматозоидтардың қозғалғыштығын арттырады және уретраны майлап, инфекцияның алдын алады.
Қуықасты безіне әсер ететін екі негізгі ауру бар. Олардың бірі — қуықасты безінің ұлғаюы, оны қуықасты безінің қатерсіз гиперплазиясы (ҚБҚГ) деп те атайды. Ұзақ өмір сүрген әр ер адамның дерлік қуықасты безі ұлғаяды. Қуықасты безінің қатерсіз гиперплазиясы (ҚБҚГ) қатерлі ісік емес және өмірге қауіп төндірмейді. Қуықасты безінің қатерлі ісігі деген тағы бір ауру әлдеқайда ауыр. Ол қуықасты безінің қатерсіз гиперплазиясына ұқсас симптомдарын тудыруы мүмкін, бірақ сонымен бірге дененің басқа бөліктеріне тарап, өлімге әкелуі мүмкін. Ер адамдарда қуықасты безінің қатерлі ісігі — қатерлі ісіктен болатын өлімнің екінші негізгі себебі. (Өкпе қатерлі ісігі бірінші орында тұр).
Қуықасты безі қатерсіз гиперплазиясының немесе қуықасты безі қатерлі ісігінің ерте сатысындағы симптомдары зәр шығару жиілігінің жоғарылауы, түнде қуықты босату үшін ояну және зәр ағынының күші мен жылдамдығының төмендеуі сияқты қуықтың бітелуінен туындайды.
Ескерту: қуықасты безі ауруларын тек дәрігер анықтай алады. Өзіңізге диагноз қоймаңыз. Егер сізде қуықасты безінің қатерсіз гиперплазиясымен немесе қуықасты безі қатерлі ісігімен байланысты кез келген симптом байқалса, дұрыс диагноз қою үшін дереу дәрігерге қаралыңыз.
Қуықасты безі саулығын не анықтайды?
Қуықасты безі саулығының нашарлауымен байланысты көп мәселе көбінесе қартаюға байланысты гормоналды өзгерістердің нәтижесінде пайда болады. Оларға ерлердегі (андроген) және әйелдердегі (эстроген) гормондар деңгейінің және қартайған еркектердегі гипофиз безінің көптеген өзгерістері жатады. Сайып келгенде, бұл өзгерістер қуықасты безіндегі тестостерон концентрациясының жоғарылауына және дигидротестостерон (ДГТ) деп аталатын одан да күшті түрге айналуының артуына әкеледі. Тестостерон мен ДГТ деңгейінің жоғарылауы көбінесе олардың шығарылу жылдамдығының төмендеуімен және тестостеронды ДГТ-ға айналдыратын 5-альфа редуктаза ферментінің белсенділігінің артуымен байланысты.
Қуықасты безінің саулығы үшін қандай тағамдық факторлар маңызды?
Диета қуықасты безінің саулығында маңызды рөл атқаратын сияқты. Табиғи, тұтас азығы мол диета ұсынылады, бұршақ тұқымдастарға, көкөністерге, жемістерге, жаңғақтар мен дәндерге баса назар аударылады. Қуықасты безінің саулығын жақсарту үшін ¼ кесе шикі күнбағыс дәндерін, асқабақ дәндерін немесе ұнтақталған зығыр дәндерін жеген жөн. Сонымен қатар, қызанақ, шпинат, кале қырыққабаты, манго, брокколи және жидектер сияқты ликопені мол көкөністерді күнделікті жеу қуықасты безінің саулығын жақсартуы мүмкін. Сонымен қатар, алкогольді (әсіресе сыраны), кофеинді және қантты тұтынуды азайту маңызды, себебі олардың барлығы тестостерон метаболизміне және ағзадан шығарылуына теріс әсер етеді.
Қуықасты безі саулығы үшін қандай қоректік қоспаларды қабылдауым керек?
Негізгі тағамдық қоспалар. Тиімділігі жоғары мультивитаминдер мен минералдар; D3 витамині 2000–5000 IU/тәулік; балық майы, ЭПҚ+ДГҚ 1000–3000 мг/тәулік. Бұл қоспалар сау қуықасты безі үшін жалпы қоректік қолдау береді. Атап айтқанда, мырышты (тәулігіне 20-30 мг), ЭПҚ+ДГҚ және D витаминін жеткілікті мөлшерде қабылдау өте маңызды.
Androsense T-Correct ерлерге гормоналды балансты сақтауға көмектесетін негізгі қоректік заттар беру үшін арнайы жасалған. Бұған ең алдымен дұрыс детоксикацияны ынталандыру және ерлердегі гормоналды балансты бұзуы мүмкін артық эстроген мен қоршаған орта токсиндерін жою арқылы қол жеткізіледі. Формула құрамында дииндолилметан (DIM), индол-3-карбинол (I3C), сульфорафан және кальций-d-глюкарат (CDG) бар — ерлер мен әйелдердің эстроген алмасуын қамтамасыз ететін қырыққабат тұқымдас көкөністерде кездесетін концентрацияланған қоректік заттар. Құрамында эстрогенді детоксикацияны күшейтетін және ерлердің репродуктивті жүйесінің маңызды мүшелерін қорғайтын қосымша көмекші заттардың алуан түрі бар. Мөлшерлеме: күніне екі рет бір-екі капсула.
Ликопен — қызанақ, папайя, қызғылт грейпфрут, гуава және қарбызда кездесетін қызыл каротин. Бірнеше жыл бұрын Гарвард зерттеушілері каротиннің барлық түрлерінің ішінде тек ликопеннің ғана қуықасты безінің саулығымен айқын байланысы бар екенін анықтады. Мөлшерлеме: күніне 5–15 мг ликопин.
Сереноа пальмасының сығындысы қуықасты безінің саулығын қамтамасыз етуге арналған кез келген шөптік дәрінің ең жақсы құжатталған пайдасына ие. Мөлшерлеме: 85-95% майлы қышқылдар мен стероидтарды қамтитын клиникалық дәлелденген сығынды — тәулігіне 320-640 мг.
Гүл тозаңының сығындысы Cernilton Еуропада қуықасты безінің саулығын қамтамасыз ету үшін 35 жылдан астам уақыт бойы қолданылып келеді және оның тиімділігі қос жасырын клиникалық зерттеулерде расталған. Мөлшерлеме: күніне екі-үш рет 63–126 мг.
Көк шайдың құрамында қуықасты безі саулығына айтарлықтай әсер ететін полифенолдар бар. Зерттеулерде Жапонияда қуықасты безінің саулығы жақсырақ екені анықталды, бір жағынан ондағы ер адамдар күніне шамамен 3 кесе көк шай ішетіндіктен болуы мүмкін. Осы жылдамдықпен олар күніне шамамен 3 грамм еритін компоненттерді тұтынады, бұл шамамен 240-320 мг полифенолдарға тең. Мөлшерлеме: 80% полифенолдардан тұратын стандартты көк шай сығындысы — 300–400 мг.
Ұсыныстардың тиімді болып-болмағанын қалай білемін?
Қуықасты безі саулығының жақсаруы әдетте қуықасты безінің қартаю симптомдарының азаюымен байланысты болады. Әдетте, жақсарудың алғашқы белгілері — түнде зәр шығару үшін ояну санының азаюы, содан кейін зәр шығаруға деген қажеттіліктің азаюы және зәр шығару күші мен көлемінің артуы.
Осы құжаттағы ақпарат диагноз қоюға, емдеуге немесе медициналық кеңес беруге арналмаған. Ол тек ақпарат беруге арналған. Медициналық немесе денсаулыққа қатысты диагноз немесе емдеу түрлері бойынша мәселелерді дәрігеріңізбен немесе басқа денсаулық сақтау маманымен талқылаңыз. Бұл беттегі ақпарат денсаулық сақтау маманымен ақылдасудың орнын басатын құрал ретінде қарастырылмауы керек.
Ұйқының сапасы деген не?
Ұйқының сапасы оңай ұйықтау, шырт ұйқыда жеткілікті уақыт өткізу, көздің жылдам қозғалысы (КДҚ) және ұйқының жалпы ұзақтығы сияқты факторлардың комбинациясымен анықталады.
Ұйқының сапасына не әсер етеді?
Ұйқы сапасына әсер ететін ең үлкен мәселе — ұйқысыздық. Ұйқысыздықтың екі негізгі түрі бар. Ұйқыға бату қиындығы кезінде адамның ұйықтап кетуі қиын. Ұйқы күйін сақтау қиындығы кезінде адам жиі немесе ерте оянудан қиналады.
Ұйқысыздықтың ең көп таралған себептері психологиялық болады: депрессия, мазасыздық және стресс. Егер психологиялық факторлар себеп болмаса, әртүрлі тамақтар, сусындар және дәрі-дәрмек себеп болуы мүмкін. Тамақ пен сусындардың құрамында қалыпты ұйқыны бұза алатын көптеген заттар (негізінен кофеин) бар. Сонымен қатар, қалыпты ұйқыға кедергі келтіретін үш жүзден астам дәрі бар.
Ұйқының сапасы үшін қандай тағамдық факторлар маңызды?
Негізгі тағамдық факторлар:
Ұйқы сапасын жақсарту үшін қандай қоректік қоспалар маңызды?
Негізгі тағамдық қоспалар. Тиімділігі жоғары мультивитаминдер мен минералдар;D3 витамині 2000–5000 IU/тәулік; балық майы, ЭПҚ+ДГҚ 1000–3000 мг/тәулік.
Мелатонин — мидың орталығындағы кішкентай без болған ми эпифизі шығаратын маңызды гормон. Мелатонин — ұйқыны жақсартатын ең жақсы агенттердің бірі. Бірнеше зерттеуде мелатонин қоспасын қабылдау балалар мен ересектерде, сондай-ақ қалыпты ұйқы режимі бар адамдарда және ұйқысыздықтан зардап шегетіндерде ұйқыны қалыптастыруға және сақтауға көмектесетіні анықталды. Дегенмен, мелатониннің ұйқыны жақсартатын әсері адамның мелатонин деңгейі төмен болған жағдайда ғана айқын көрінеді. Басқаша айтқанда, мелатонинді қабылдау ұйықтататын таблетка немесе тіпті 5-HTP қабылдаумен бірдей емес. Ол мелатонин деңгейі төмен болғанда ғана седативті әсерге ие болады. Мөлшерлеме: жатар алдында 3 мг.
B12 Метилкобаламин ұйықтау-ояну бұзылысы деп аталатын аурумен ауыратын кейбір адамға көмектесетіні анықталды. Бұл бұзылыс күндіз шамадан тыс ұйқышылдықпен, мазасыз түндермен және түнде жиі оянумен сипатталады. Ол ауысымдағы жұмысшылар мен қарт адамдарда жиі кездеседі. Ұйқысы бұзылған адамдарда метилкобаламинді қабылдау көбінесе ұйқының сапасын жақсартады, күндізгі сергектік пен зейіннің жоғарылауына және көңіл-күйдің жақсаруына әкеледі. Пайданың көп бөлігі метилкобаламиннің мелатонин секрециясына әсерінен болатын сыңайлы. Мөлшерлеме: ұйқыдан тұрғаннан кейін бірден 3-5 мг метилкобаламин.
Магний тыныштандыратын әсерге ие, стресті жеңілдетеді, жалпы релаксацияға және тыныш ұйқыға ықпал етеді. Мөлшерлеме: жатар алдында 250 мг.
5-гидрокситриптофан мида ұйқының маңызды компоненті болған серотонинге айналады. Көптеген қос жасырын клиникалық зерттеуде 5-HTP ұйықтауға кететін уақытты қысқартатыны және ояну санын азайтатыны анықталды.6 Триптофан қазіргі уақытта тек рецепт бойынша беріледі, сондықтан 5-HTP оның айқын алмастырғышы. Жатар алдында жеміс немесе жеміс шырыны сияқты көмірсулар көзімен бірге қабылдау арқылы 5-HTP седативті әсерлерін күшейтуге болады. Ұсынылатын мөлшерлеме — 50–100 мг.
L-теанин — қоспа ретінде қолжетімді көк шайда кездесетін босаңсытатын амин қышқылы. Клиникалық зерттеулер көрсеткендей, L-теанин тыныштық сезімін береді және ұйқының сапасын айтарлықтай жақсартады. Ол балалар үшін қауіпсіз. Мөлшерлеме: күніне екі 200 мг немесе жатарда 400 мг.
Шүйгіншөп (Valeriana officinalis) — ең танымал шөптен жасалған седатив. Бірнеше қос жасырын клиникалық зерттеу шүйгіншөптің ұйқы сапасын жақсарту қабілетін растады. Шүйгіншөптің артықшылығы сол — ол әдетте күндізгі ұйқышылдықты, концентрацияның төмендеуін немесе физикалық өнімділіктің нашарлауын тудырмайды. Мөлшерлеме: стандартталған шүйгіншөп сығындысы үшін (валерен қышқылының мөлшері 0,8%) — жатардан 45 минут бұрын 150-300 мг.
PGX — қандағы қантты бақылауды жақсартуға қабілетті тағамдық талшықтардың революциялық матрицасы. Қандағы қант деңгейін тұрақтандыру арқылы PGX® қандағы қант деңгейінің ауытқуына байланысты түнде оянуды азайтуға көмектеседі. PGX түйіршіктер мен капсулалар сияқты түрлі формаларда қолжетімді, сонымен қатар тойдыратын және тамақты алмастыратын сусындардың құрамына кіреді. Мөлшерлемесі: тамақтанар алдында 2,5–5 грамм.
Бағдарламаның жұмыс істеп-істемегенін қалай білемін?
Бағдарлама жұмыс істейтінін білдіретін нақты негізгі фактор — сіздің күндізгі энергияңыздың деңгейі.
Осы құжаттағы ақпарат диагноз қоюға, емдеуге немесе медициналық кеңес беруге арналмаған. Ол тек ақпарат беруге арналған. Медициналық немесе денсаулыққа қатысты диагноз немесе емдеу түрлері бойынша мәселелерді дәрігеріңізбен немесе басқа денсаулық сақтау маманымен талқылаңыз. Бұл беттегі ақпарат денсаулық сақтау маманымен ақылдасудың орнын басатын құрал ретінде қарастырылмауы керек.
Стресс деген не?
Стресс — «стреске жауапты» тудыруы мүмкін жылу немесе суық, химиялық токсин, микроағзалар, физикалық жарақат, күшті эмоционалдық реакция сияқты кез келген әсер. Стреске жауап үш кезеңнен тұрады: мазасыздық (күрес немесе қашу), қарсылық және шаршау. Бұл кезеңдерді көбінесе бүйрек үсті бездері басқарады және реттейді. Егер стресс шамадан тыс, ерекше болса немесе ұзаққа созылса, стреске жауап шамадан тыс болып, дененің кез келген жүйесіне өте зиянды болуы мүмкін.
Стрестің себебі не?
Стресс — өмірдің бір бөлігі. Стресті алғаш зерттеген Сельенің айтуынша, стрестің өзін теріс контексте қарастыруға болмайды. Жауапты белгілейтін стресс факторы емес, адамның ішкі реакциясы, ол содан кейін осы жауапты тудырады. Бұл ішкі реакция әр адамда өзінше, жеке ерекшеліктеріне байланысты болады. Бір адам стресс деп қабылдайтын нәрсені басқа адам мүлдем басқаша қабылдауы мүмкін.
Стресс кезінде қандай тағамдық факторлар маңызды?
Көп адам үшін стрестің негізгі себептерінің бірі — кофеин. Америка тұрғыны орташа есеппен күніне 150–225 мг кофеин тұтынады. Бұл шамамен екі саптыаяқ кофедегі кофеин мөлшерімен бірдей. Көп адам кофеиннің бұл мөлшеріне төзе алса да, стреске немесе мазасыздыққа бейім адамдар оған ерекше сезімтал болады. Стрестік кезеңдерде кофеинді тұтынуды азайту немесе толығымен алып тастау маңызды. Сонымен қатар, төменде дененің стреске жауабын қолдау үшін тағы бірнеше өте маңызды ұсыныс берілген:
Стресс кезінде қандай қоректік қоспаларды қабылдауым керек?
Негізгі тағамдық қоспалар Тиімділігі жоғары мультивитаминдер мен минералдар; D3 витамині 2000–5000 IU/тәулік; балық майы, ЭПҚ+ДГҚ 1000–3000 мг/тәулік.
B витаминдері, C, мырыш, магний — ағзаның стреске қарсы күресінде маңызды рөл атқаратын негізгі қоректік заттар. Мөлшерлеме: тиімділігі жоғары мультивитаминді кешенді кемінде ұсынылғандай тамақпен тұтыну керек.
Магнийдің стреске қарсы және тыныштандыратын көптеген маңызды әсері бар. Мөлшерлеме: ұйықтар алдында 150-250 мг магний (цитрат түрінде) қабылдаңыз.
Құрамында ЭПҚ және ДГҚ бар концентрленген балық майларының стреспен күресіп жүрген адамдарға оң әсері бар екені дәлелденген. Мөлшерлеме: 3000 мг ЭПҚ+ДГҚ.
Бүйрек үсті безінің саулығына арналған шөптер. Кейбір шөптік өнімдер бүйрек үсті безінің жұмысын қамтамасыз етеді. Ең танымалдары — қытай женьшені (Panax ginseng), сібір женьшені (Eleutherococcus senticosus), родиола (Rhodiola rosacea) және ашвагандха (Withania somnifera). Бұл өсімдіктердің барлығы бүйрек үсті безінің қызметіне пайдалы әсер етеді және стреске төзімділікті арттырады, сондай-ақ олар көбінесе «адаптогендер» деп аталады, себебі олар бізге стреске бейімделуге көмектеседі. Бұл өсімдіктер бұрыннан мына мақсаттарда қолданылған:
Sensoril — тыныштандыратын және мазасыздыққа қарсы қасиеттері бары дәлелденген Withania somnifera (ашвагандха) патенттелген сығындысы. Ол ерекше назар аударуға лайық, себебі оның босаңсытатын бірегей әсері бар, сонымен бірге энергия деңгейін арттырып, шаршауды азайтады. Күніне екі рет 125–250 мг қабылдаңыз.
PharmaGABA — мидың маңызды химиялық заты GABA-ның табиғи түрі. PharmaGABA қоспаларын қабылдау тыныштық сезімін арттыратыны, сондай-ақ зейін қою мен ойдың анықтығын арттыратыны көрсеткен. Ол стресті лезде басатын керемет дәрі және күнделікті қолданған кезде ұйқы сапасын жақсартады. Зерттеулерде PharmaGABA қабылдағаннан кейін 5 минут ішінде тыныштық сезімін көрсететін ми белсенділігіндегі өзгерістерді тудыруы мүмкін екені анықталды. Мөлшерлеме: күніне ең көбі үш рет 100–200 мг
L-теанин — GABA сияқты, босаңсытатын амин қышқылы. Ол көк шайда кездеседі және қоспа ретінде де қолжетімді. Клиникалық зерттеулерде L-теаниннің жұмсақ тыныштандыратын әсері бар екені және ұйқы сапасын жақсартатыны анықталды. Балаларға жарайды. Мөлшерлеме: күніне ең көбі үш рет 100–200 мг.
Ұйқыны жақсартуға арналған табиғи құралдар. Ұйқының сапасын жақсартуға көмектесетін бірқатар тиімді табиғи өнім бар. Қажет болса, Natural Factors компаниясының Tranquil Sleep препаратын қолданып көруді ұсынамын. Бұл формула құрамында мелатонин (3 мг), 5-HTP (30 мг) және L-теанин (200 мг) қоспасы дәмді шайнайтын таблеткаларда немесе жұмсақ капсулада берілген. Бұл үш компонент бірге ұйқыға бату уақытын қысқарту және түнде ояну санын азайту үшін жұмыс істейді. Мөлшерлеме: Ұйықтар алдында екі таблетка немесе капсула.
PGX — қандағы қант деңгейін тұрақтандыруға көмектесетін тағамдық талшық матрицасы. Стреске ұшыраған немесе түнде ұйықтай алмайтын адамдарда қандағы қантты бақылаудың нашарлығы негізгі себеп болады, себебі бұл адреналин мен кортизол сияқты гормондардың бөлінуіне әкеледі. Бұл қосылыстар миды ынталандырады және стресс сезімін тудырады. Мөлшерлеме: тамақтанар алдында 2,5–5 грамм PGX түйіршіктері.
Ұсыныстардың тиімді болып-болмағанын қалай білемін?
Энергияның артуы және тыныштық сезімінің артуы — стресті тиімді басқарудың айқын белгілері.
Осы құжаттағы ақпарат диагноз қоюға, емдеуге немесе медициналық кеңес беруге арналмаған. Ол тек ақпарат беруге арналған. Медициналық немесе денсаулыққа қатысты диагноз немесе емдеу түрлері бойынша мәселелерді дәрігеріңізбен немесе басқа денсаулық сақтау маманымен талқылаңыз. Бұл беттегі ақпарат денсаулық сақтау маманымен ақылдасудың орнын басатын құрал ретінде қарастырылмауы керек.
Тиннитус деген не?
Тиннитус — құлақ аймағында үнемі болатын шыңылдау, ызылдау, шерту немесе ысылдау дыбысы. Бұл өте кең таралған жағдай, себебі Америка Құрама Штаттарында миллиондаған адам тиннитустан зардап шегеді. Ауыр тиннитусы бар адамдар есту, жұмыс істеу немесе тіпті ұйықтау кезінде қиындықтарға тап болуы мүмкін.
Тиннитусқа не себеп болады?
Тиннитус себептеріне есту қабілетінен айырылу, қатты дыбыстардың әсері немесе дәрі-дәрмек (әсіресе бензодиазепиндер және аспирин мен ибупрофен сияқты стероидты емес қабынуға қарсы препараттар) жатады. Тиннитус аллергия, жоғары немесе төмен қан қысымы, ісіктер және жүрек, қан тамырлары, жақ және мойын проблемалары сияқты басқа денсаулық проблемаларының белгісі болуы мүмкін.
Тиннитус кезінде қандай тағамдық факторлар маңызды?
Тиннитус тамыр саулығымен байланысты болуы мүмкін, сондықтан жүрек-қан тамырлары саулығын сақтау үшін негізгі тамақтану ұсыныстарын орындаған жөн:
Тиннитус кезінде қандай тағамдық қоспалар маңызды?
Негізгі тағамдық қоспалар. Тиімділігі жоғары мультивитаминдер мен минералдар; D3 витамині 2000–5000 IU/тәулік; балық майы, ЭПҚ+ДГҚ 1000–3000 мг/тәулік.
Жүзім дәнінің немесе қарағай қабығының сығындысы қан тамырлары үшін аса маңызды әсерлерге ие флавоноидтарды қамтиды. Олар кез келген дене тініне қажетті қолдау көрсетеді. Мөлшерлеме: күніне 150–300 мг.
Магний қоспасы кейбір жағдайларда, әсіресе жарақатпен байланысты тиннитус кезінде көмектесетіні анықталған. Мөлшерлеме: күніне үш рет 150–250 мг магний. Аспартат, цитрат және малат түрінде байланысқан магний жақсы сіңуіне байланысты оксид түрінде байланысқан магнийге қарағанда жөн болады.
Мырыш қоспасын қабылдау мырыш жетіспеушілігі бар адамдарда тиннитусты жеңілдетуге немесе жоюға көмектеседі, бұл тиннитустың түрлі жағдайларында жиі кездеседі. Мөлшерлеме: күніне 30–45 мг.
Кейбір қос жасырын зерттеуде гинкго билобаның пайдалы әсерлері бар екені анықталды. Жақында тиннитус пайда болған адамдарда кем дегенде 3 жыл бойы тиннитус болған адамдарға қарағанда гинкго билоба сығындысы еміне оң жауап беру ықтималдығы жоғары. Мөлшерлеме: күніне 240–320 мг.
B12 Метилкобаламин өте ұсынылатын В12 витаминінің түрі, себебі тиннитусы бар пациенттердің жартысына жуығында В12 витаминінің жетіспеушілігі бар. В12 витаминінің деңгейі төмен көп адам метилкобаламинді (В12 витаминінің бі түрі) қабылдаған кезде тиннитус толық басылады. Мөлшерлеме: бір ай бойы күніне 3–5 мг, содан кейін демеуші мөлшерлеме ретінде күніне 1 мг-ға (1000 мкг) дейін азайтыңыз.
Қос жасырын зерттеулерде мелатониннің тиннитусты емдеуде өте тиімді екені дәлелденді. Көп адам пайдасын көргенімен, мелатонин екі құлағында да қатты шуылы бар ерлерде және (немесе) бұрын шуылға ұшыраған ерлерде тиімді әсер етті. Зерттеушілер мелатониннің тиннитус кезінде көмектесетін бір жолы ұйқы сапасын жақсарту деп санайды. Бұл әсер ету механизмі, әсіресе тиннитус көбінесе рецептілік ұйықтататын дәрілердің теріс әсері екенін ескерсек, қызықты. Мөлшерлеме: жатар алдында 3 мг.
Бағдарламаның жұмыс істеп-істемегенін қалай білемін?
Бірізді және тұрақты жақсару
Осы құжаттағы ақпарат диагноз қоюға, емдеуге немесе медициналық кеңес беруге арналмаған. Ол тек ақпарат беруге арналған. Медициналық немесе денсаулыққа қатысты диагноз немесе емдеу түрлері бойынша мәселелерді дәрігеріңізбен немесе басқа денсаулық сақтау маманымен талқылаңыз. Бұл беттегі ақпарат денсаулық сақтау маманымен ақылдасудың орнын басатын құрал ретінде қарастырылмауы керек.
Ойық жараның пайда болуына не себеп болады?
Он екі елі ішек пен асқазан ойық жаралары әртүрлі жерлерде пайда болғанымен, олар ұқсас механизмдерден туындайтын сыңайлы. Атап айтқанда, он екі елі ішектің немесе асқазан ойық жарасының дамуы — асқазан мен он екі елі ішектің шырышты қабығының қорғаныш тіндерін зақымдайтын кез келген фактордың, мысалы, асқазан қышқылының шамадан тыс мөлшерінің, Helicobacter pylori (H. pylori) бактерияларының және стероидты емес қабынуға қарсы препараттар мен преднизон сияқты әртүрлі дәрі-дәрмек әсерінің нәтижесі.
Асқазан ойық жарасы кезінде қандай тағамдық факторлар маңызды?
Тағамдық аллергия он екі елі ішек немесе асқазан ойық жарасының көптеген жағдайларында негізгі фактор болатын сыңайлы. Он екі елі ішек немесе асқазан ойық жарасын емдеу және қайталануын алдын алу үшін тағам аллергендерін қоспайтын диета үлкен табыспен қолданылды. Әсіресе, сүт пен сүт өнімдерінен бас тарту маңызды. Сүт — ең көп таралған тағамдық аллергендердің бірі, ал популяциялық зерттеулер сүтті неғұрлым көп тұтынса, он екі елі ішек немесе асқазан ойық жарасының пайда болу қаупі соғұрлым жоғары екенін көрсетеді. Сүт те, кофе сияқты асқазан қышқылының өндірілуін айтарлықтай арттырады. Он екі елі ішек немесе асқазан ойық жарасы бар адамдар екі өнімге де жоламауы керек.
Ұзақ мерзімді асқазан қышқылдығының төмендеуіне байланысты талшығы мол раион он екі елі ішек немесе асқазан ойық жарасының пайда болу жиілігін талшықсыз рационмен салыстырғанда төмендетеді. Талшық қоспаларының (мысалы, пектин, гуар шайыры, сұлы кебегі және псиллий) да пайдалы әсерлері бар екені дәлелденген.
Сонымен қатар, шикі қырыққабат шырынының он екі елі ішек немесе асқазан ойық жарасын емдеуде айтарлықтай оң әсері бар екені белгілі. Бір зерттеуде күніне 1 литр жаңа сығылған шикі қырыққабат шырынын бірнеше дозаға бөліп ішу он екі елі ішек немесе асқазан ойық жарасының орташа есеппен он күн ішінде толық жазылуына әкелетіні анықталды. Пайдалы әсерлері аш ішек бетіндегі жасушалардың қалпына келуі үшін маңызды амин қышқылы глутаминнің болуына байланысты деп есептеледі. Брокколи мен брюссель қырыққабаты қырыққабатпен бір тұқымдасқа жатады, сондықтан оларды үнемі жеу он екі елі ішек немесе асқазан ойық жарасының қайталануының алдын алуға көмектеседі, себебі бұл тағамдарда сульфорафан, яғни Helicobacter pylori бактериясын жоюға тиімді бола алатын қосылыс көп. Бұл бактерия көптеген асқазан ойық жараларының себебі, асқазан қатерлі ісігінің қаупін үш-алты есеге арттырады және гастрит, эзофагит және қыжыл сияқты асқазанның басқа да көптеген ауруларына себепші болады.
Асқазан ойық жарасы кезінде қандай қоректік қоспалар маңызды?
Негізгі тағамдық қоспалар. Тиімділігі жоғары мультивитаминдер мен минералдар; D3 витамині 2000–5000 IU/тәулік; балық майы, ЭПҚ+ДГҚ 1000–3000 мг/тәулік.
DGL (мия тамырының глицирризинаты) — ішек шырышты қабығының жазылуын жеделдетуде тиімді болатын арнайы мия тамыры сығындысы. Тарихи тұрғыдан мия тамыры асқазан ойық жарасына арналған тамаша ем болып саналады. Дегенмен, глицирретин қышқылының теріс әсерлеріне байланысты (кейбір жағдайларда қан қысымының жоғарылауына әкеледі), бұл қосылысты мия тамырынан алып тастау әдісі жасалды, нәтижесінде мия тамырының глицирризинаты (DGL) пайда болды. Жылдар бойы жүргізілген көптеген зерттеуде DGL ішектің жазылуына ықпал ететіні анықталды. DGL әсер етуінің ұсынылған механизмі — асқазан мен он екі елі ішектің шырышты қабығын қорғайтын факторлардың әсерін ынталандыру және (немесе) жеделдету, соның ішінде муцин өндіретін жасушалар санының арттыру. Мөлшерлеме: тамақтанар алдында күніне үш рет бір -екі 380 мг шайнайтын таблеткадан қабылдаңыз.
Мырыштың басқа түрлеріне қарағанда, Цинк карнозин минералды баяу бөліп шығарады, осылайша асқазанның жазылуына көбірек уақытқа ие болады. Мырыш карнозин асқорыту жүйесіндегі сау шырышты қабықтарды және бактериялық балансты сақтауға көмектесе алады. Адамдарға жүргізілген клиникалық зерттеулерде оның асқорыту бұзылыстары мен ойық жаралармен байланысты бактерияларды (Helicobacter pylori) басуға қабілетті екені анықталды. Мөлшерлеме: күніне екі рет 75 –150 мг.
Бағдарламаның жұмыс істеп-істемегенін қалай білемін?
Табыстың ең жақсы көрсеткіші — ойық жараға тән симптомдардың жақсаруы. DGL қолданылған зерттеулерде қатысушылардың көбі қолданудың алғашқы екі аптасында жақсарғанын хабарлады.
Осы құжаттағы ақпарат диагноз қоюға, емдеуге немесе медициналық кеңес беруге арналмаған. Ол тек ақпарат беруге арналған. Медициналық немесе денсаулыққа қатысты диагноз немесе емдеу түрлері бойынша мәселелерді дәрігеріңізбен немесе басқа денсаулық сақтау маманымен талқылаңыз. Бұл беттегі ақпарат денсаулық сақтау маманымен ақылдасудың орнын басатын құрал ретінде қарастырылмауы керек.
Көктамыр саулығы деген не?
Көктемарлардың құрылымы өте нәзік. Көктамыр қабырғасындағы ақаулар көктамырлардың кеңеюіне және клапандардың зақымдалуына әкеледі. Әдетте, бұл клапандар қанның кері ағуына жол бермейді, бірақ клапандар зақымдалған кезде қа жиналып, варикозды көктамырлар деп аталатын көктамырлардың кеңеюіне әкеледі. Варикозды көктамырлар симптомсыз болуы мүмкін немесе онымен бірге аяқ талуы, ауыруы, ауыр болуы немесе қақсауы мүмкін. Сонымен қатар, олар сұйықтықтың жиналуымен (ісінумен), тері түсінің өзгеруімен және жаралардың пайда болуымен қатар жүруі мүмкін.
Көктамыр саулығына не әсер етеді?
Төмендегі факторлар көктамырлардың нашарлауына немесе варикозды көктамырларға әкелуі мүмкін: көктамыр қабырғаларының немесе клапандарының генетикалық әлсіздігі, бұлшықет тінінің жетіспеушілігінен туындаған үлкен дәретке отыру кезіндегі күшенуге байланысты көктамыр ішіндегі шамадан тыс қысым , ұзақ тұру және (немесе) ауыр заттарды көтеру, қабыну салдарынан көктамырлар немесе көктамыр клапандарының зақымдануы және көктамыр қабырғаларының әлсіреуі.
Көктамыр саулығы үшін қандай тағамдық факторлар маңызды?
Варикозды көктамырларды (және геморройды) емдеу және алдын алуда талшығы мол диета маңызды. Көкөністерге, жемістерге, бұршақ тұқымдастарға және дәнді дақылдарға бай диета ішек перистальтикасын күшейтеді, көптеген талшық компоненті суды тартып, гель тәрізді масса түзеді, бұл нәжісті жұмсақ, көлемді және оңай шығаруға мүмкіндік береді. Талшығы аз тағамдарды тұтынатын адамдар үлкен дәретке отырған кезде көбірек күшенеді, себебі олардың кішірек, қатты нәжісі қиынырақ шығады. Бұл күшену салдарынан іш қуысындағы қысым артып, нәтижесінде қан аяқтан жоғары қарай ағуына кедергі болады. Уақыт өте келе жоғары қысым көктамыр қабырғасын айтарлықтай әлсіретуі мүмкін, нәтижесінде варикозды көктамырлар немесе геморрой пайда болады.
Шие, көкжидек және қарақат сияқты флавоноидтары мол жидектер варикозды көктамырлардың алдын алу және емдеу үшін пайдалы. Бұл жидектерде көктамырлардың тірек құрылымдарының және бүкіл тамыр жүйесінің тұтастығын жақсартатын флавоноидтар өте көп. Бұл жидектердің кейбірінің сығындылары Еуропада әртүрлі жүрек-қан тамырлары ауруларына, соның ішінде варикозды көктамырларына арналған дәрі ретінде кеңінен қолданылады. Жүзім дәнінің сығындысы және қарағай қабығының сығындысы ең танымалы және мүмкін ең тиімдісі. Бұл сығындылардың ұсынылатын бір күндік мөлшері — 150–300 мг.
Көктамыр саулығы үшін қандай қоспалар маңызды?
Негізгі тағамдық қоспалар. Тиімділігі жоғары мультивитаминдер мен минералдар; D3 витамині 2000–5000 IU/тәулік; балық майы, ЭПҚ+ДГҚ 1000–3000 мг/тәулік.
Эсцин (негізгі қосылыс) үшін стандартталған атбас талшын сығындылары компрессиялық шұлықтар сияқты тиімді сыңайлы, бірақ онымен байланысты ыңғайсыздық тудырмайды. Мысалы, атбас талшын дәні сығындысының аяққа арналған компрессиялық шұлықтармен тиімділігін салыстыратын, жақсы әзірленген зерттеуде компрессиялық шұлықтар мен атбас талшын дәнінің сығындысы сұйықтықтың сақталуын іс жүзінде бірдей төмендететіні анықталды. Зерттеушілер эсциннің венотоникалық әсері бар екенін де көрсетті. Венотоник — көктамыр қабырғасындағы серпімді талшықтардың жиырылу потенциалын арттыру арқылы көктамыр тонусын жақсартатын зат. Көктамыр қабырғасының босаңсуы варикозды көктамырлардың дамуына айтарлықтай ықпал етеді. Бұл венотоникалық әсер атбас талшын дәні сығындыларының көктамыр саулығын жақсартудағы оң әсерінің негізгі факторы болуы мүмкін. Мөлшерлеме: эсцин мөлшеріне байланысты, күніне 50 мг эсцин.
Тікенді рускус көктамыр саулығын сақтау үшін ұзақ уақыт бойы қолданылып келеді. Тікенді рускустың белсенді ингредиенті — рускогенин. Клиникалық зерттеулер тікенді рускустың көктамыр саулығын жақсартудағы тиімділігін растады. Мөлшерлеме: 9–11% рускогенин қамтитындай стандартталған сығындылар үшін күніне үш рет 100 мг.
Жүзім дәнінің немесе қарағай қабығының сығындысы көктамырлардың саулығын жақсартады. Мөлшерлеме: күніне 150–300 мг.
Бағдарламаның жұмыс істеп-істемегенін қалай білемін?
Кішкентай «өрмек» көктамырлардың көрінісі жақсаруы мүмкін, бірақ үлкен варикозды көктамырларда айтарлықтай өзгеріс болмайды. Аяқтардағы сұйықтықтың жиналуы (ісіну), ауырлық және талу уақыт өте келе азаюы мүмкін.
Осы құжаттағы ақпарат диагноз қоюға, емдеуге немесе медициналық кеңес беруге арналмаған. Ол тек ақпарат беруге арналған. Медициналық немесе денсаулыққа қатысты диагноз немесе емдеу түрлері бойынша мәселелерді дәрігеріңізбен немесе басқа денсаулық сақтау маманымен талқылаңыз. Бұл беттегі ақпарат денсаулық сақтау маманымен ақылдасудың орнын басатын құрал ретінде қарастырылмауы керек.
Салмақ тастау деген не?
Салмақ тастаудың панацеясы болғанын мәлімдейтін жүздеген диеталар мен өнімдер бар. Дегенмен, салмақ тастаудың негізгі формуласы ешқашан өзгермейді. Адам салмақ тастауы үшін энергия тұтыну оның жұмсалуынан аз болуы керек. Бұл мақсатқа калория тұтынуды азайту (диета ұстау) және (немесе) калория жағу жылдамдығын арттыру (жаттығу жасау) арқылы қол жеткізуге болады. Адамдардың көбі күніне тұтынатын калориясын 1500-ден төмендетіп, аптасына 3-4 рет 15-20 минут аэробты жаттығу жасаса, салмақ тастай бастайды.
Салмақты арттыратын не?
Салмақ қосу көбінесе инсулин гормонына төзімділікпен байланысты. Іш қуысы май жасушаларының көлемі немесе саны ұлғая келе, олар инсулиннің әсерін әлсірететін, қаңқа бұлшықеттерінде глюкозаның пайда болуын нашарлататын және бауырдың глюкоза (қандағы қант) өндірісін күшейтетін бірқатар биологиялық өнімді (мысалы, резистин) бөліп шығарады. Май жасушаларының саны мен мөлшері артқан сайын инсулиннің әсерін күшейтетін қосылыстардың бөлінуі төмендейтінін ескеру де маңызды.
Салмақ тастау үшін қандай тағамдық факторлар маңызды?
Инсулин сезімталдығына әсер ететіндіктен, тағамдық көмірсулар кез келген салмақ тастау бағдарламасында маңызды рөл атқарады. Тазартылған қанттан, ақ ұннан жасалған өнімдерден және қанға тезсіңіп, қандағы қант деңгейін күрт көтеріп, қандағы қантты бақылауды қиындататын басқа да қарапайым қант көздеріне жақындамау маңызды.
Тағамдық талшықтарды, әсіресе еритін түрлерін тұтынуды арттыру өте маңызды. Еритін талшық көмірсулардың қорытылуын және сіңуін баяулата алады, осылайша қандағы қант деңгейінің күрт көтерілуіне жол бермейді. Бұл талшықтар тіндердің инсулинге сезімталдығын арттыруға және бұлшықеттер, бауыр және басқа тіндер арқылы глюкозаның сіңуін жақсартуға да көмектеседі, осылайша қандағы қант деңгейінің тұрақты жоғарылауына жол бермейді.
Еритін талшықтың әсіресе пайдалы көздеріне бұршақ тұқымдастар, сұлы кебегі, жаңғақтар, дәндер, алмұрт, алма және көкөністердің көбі жатады. Тамақтану талшықтарын жеткілікті мөлшерде алу үшін, өсімдік тағамдарын көп жеуіңіз керек, дегенмен атбас бұршақ, асбұршақ және бұршақ тұқымдастар — талшықтың салыстырмалы түрде оңай сіңетін мөлшердегі ең жақсы көзі.
Инсулинге төзімділігі аса жоғары және қандағы қантты бақылауы нашар адамдарға мен PolyGlycopleX немесе PGX деп аталатын тағамдық талшықты қоспаны қабылдауды ұсынамын (бұл туралы төменде толығырақ айтылады). Осы бірегей, патенттелген талшықты матрицаның тұтқырлығы мен гель түзу қасиеттері жоғары, осылайша ол инсулинге сезімталдықты арттыру мен AMPk іске қосуда кез келген басқа талшықты тіндерге қарағанда бірнеше есе тиімді болады.
Семіздікке қарсы қандай қоректік қоспаларды қабылдау керек?
Негізгі тағамдық қоспалар. Тиімділігі жоғары мультивитаминдер мен минералдар; D3 витамині 2000–5000 IU/тәулік; балықмайы, ЭПҚ+ДГҚ 1000–3000 мг/тәулік. Хромның жеткілікті деңгейін, яғни күніне 200–400 мкг қабылдау әсіресе маңызды.
PolyGlycoplex (PGX®) — 15 жылдан астам зерттеулер мен әзірлемелерге, сондай-ақ кең ауқымды клиникаға дейінгі зерттеулер мен клиникалық сынақтарға сүйенетін революциялық тамақтану талшығының матрицасы. PGX 100% табиғи, тәуелділік тудырмайды және қолдануға қауіпсіз, оның ешқандай теріс әсерлері жоқ. Егжей-тегжейлі клиникалық зерттеулер PGX мына артықшылықтарын анықтады:
PGX түйіршіктер мен капсулалар сияқты түрлі формаларда қолжетімді, сонымен қатар тойдыратын және тамақты алмастыратын сусындардың құрамына кіреді. Мөлшерлемесі: тамақтанар алдында 2,5–5 грамм.
Тұт жапырағының сығындысы қандағы қантты бақылауға және салмақ тастауға көмектесетіні дәлелденген. Мөлшерлеме: әдетте күніне 3000 мг кептірілген тұт жапырағына тең. 10:1 қатынасындағы сығынды мөлшерлемесі күніне үш рет тамақтанар алдында 100 мг құрайды. PGX-пен бірге де қабылдауға болады.
Жасыл кофе дәндерінің сығындысының хлороген қышқылы мол. Бұл қосылыс глюкоза метаболизмін жақсартады, майдың жиналуын тежейді және ішекте глюкозаның сіңуін азайтады. Бұл денсаулыққа пайдалы қосылыстың айтарлықтай мөлшері тек шикі жасыл кофе дәндерінде ғана кездеседі. Мөлшерлеме: күніне үш рет 400 мг.
5-гидрокситриптофан (5-HTP) мида серотонинге айналады. Серотонин деңгейінің төмендігі тәбетті, әсіресе тәттілерге деген құштарлықты арттырады. Артық салмағы бар әйелдерге жүргізілген төрт клиникалық зерттеуде 5-HTP тиімді салмақ тастау құралы екені анықталды. Мөлшерлеме: тамақтанудан жиырма минут бұрын 50–100 мг.
Катехиндері (полифенолды флавоноидтары) бар концентрленген көк шай сығындылары метаболизм жылдамдығын қауіпсіз түрде арттырады және салмақ тастауға ықпал етеді. Дегенмен, бұл қосылыстарды көбінесе адамдар тиімді сіңіре алмайды. Phytosome® көк шайы — фосфатидилхолинмен байланысқан жоғары сапалы кофеинсіз көк шай сығындысы. Ол басқа жасыл шай өнімдеріне қарағанда үш-бес есе жақсы сіңеді. Мөлшерлеме: күніне екі рет 150 мг.
Ұсыныстардың тиімді болып-болмағанын қалай білемін?
Таразыға тұрғанда, май мен бұлшықеттің арақатынасына немесе дене құрамына емес, жалпы салмағыңызға қарайсыз. Артық салмақ инфаркт, инсульт және 2-типті қант диабеті үшін қауіп факторы болғанымен, бұл маңызды қауіп факторы емес. Бұл аурулар дене салмағының артуымен емес, денедегі май тіндері мөлшерінің артуымен байланысты болады деп айтқан дұрыс. Дене құрамын дәлірек анықтау үшін дене майының пайызын өлшей алатын шкаланы қолданған жөн. Ең дұрысы, әйелдер дене майының пайызын 25%-дан, ал ер адамдар 20%-дан асырмауға тырысуы керек.
Осы құжаттағы ақпарат диагноз қоюға, емдеуге немесе медициналық кеңес беруге арналмаған. Ол тек ақпарат беруге арналған. Медициналық немесе денсаулыққа қатысты диагноз немесе емдеу түрлері бойынша мәселелерді дәрігеріңізбен немесе басқа денсаулық сақтау маманымен талқылаңыз. Бұл беттегі ақпарат денсаулық сақтау маманымен ақылдасудың орнын басатын құрал ретінде қарастырылмауы керек.
